Groen Nieuws
Image default

10 jaar tijd 50 procent minder wilde dieren op aarde

We raken alles kwijt wat ons lief is!

Biodiversiteit of biologische diversiteit is de verscheidenheid aan levensvormen binnen een ecosysteem. De biodiversiteit wordt vaak gebruikt als een indicator voor de gezondheid van een ecosysteem. Neemt water-, lucht- of bodemvervuiling toe, dan neemt de diversiteit aan levensvormen af, maar ook het aantal!

Het aantal dieren op aarde neemt schrikbarend af, maar ook het aantal diersoorten! Sommige diersoorten hebben we nog niet eens gedetermineerd voor we ze al ongewild geëlimineerd hebben. Biologen weten niet hoeveel diersoorten er nu eigenlijk op aarde zijn en tot dusverre zijn er nog geen 2 miljoen diersoorten in kaart gebracht. Er worden nog altijd nieuwe soorten ontdekt, met name insectensoorten, de grootste groep in het dierenrijk. Volgens wetenschappers moet dat aantal verschillende diersoorten dat op aarde voorkomt liggen op 100 miljoen. De meeste soorten zijn te vinden in regenwouden en daar worden nog elk jaar tientallen nieuwe diersoorten ontdekt. Het krioelt in deze aaneengesloten regenwouden van het leven, maar het zijn ook de meest kwetsbare gebieden op aarde, waar de mens al bij kleine ingrepen (zoals water onttrekking voor de landbouw of houtwinning) grote gevolgen veroorzaakt voor het aantal diersoorten.

Er vind de laatste decennia een grote destructie plaats van levensvormen op onze aarde, die worden veroorzaakt door de mens. Het vindt zowel overal op aarde plaats als in zee, in de bergen, op het land of in de bossen, overal! Als er grote stukken regenwoud door ontbossing zijn verdwenen, zijn ook wel zeker diersoorten (en plantensoorten) verdwenen die we zelfs nooit hebben gedetermineerd. Mocht het gebied, na bijvoorbeeld de houtkap, met rust gelaten worden, dan is het natuurlijke evenwicht zo sterk verstoord, dat het weer honderden jaren nodig heeft om zich weer enigszins te kunnen herstellen. Vooral de woudreuzen zijn belangrijk voor de terug keer van de biodiversiteit en die doen er al minstens honderd jaar over om weer uit te kunnen groeien tot de reuzen van het woud. Kortom, als de bodem niet uitdroogt en de grootschalige landbouw de vrijgekomen grond niet gebruikt voor bijvoorbeeld soja, mais of oliepalmplantages, groeien boomsoorten terug en ook de diersoorten komen terug, maar de diversiteit en het natuurlijke evenwicht heeft veel langer nodig. Bij kaalslag of grote bosbranden, is de biodiversiteit sterk aangetast en sommige dier- en plantensoorten sterven hierdoor voor altijd uit.

Momenteel is er sprake gigantische afname van wilde dieren

Het aantal diersoorten is de afgelopen decennia voor 50 procent afgenomen!  De wetenschappers slaan alarm en concluderen dat een nieuwe massa-extinctie al verder gevorderd is dan gedacht! Vele soorten verliezen in razendsnel tempo hun leefgebied door menselijke overbevolking, vervuiling en overconsumptie. Zo verloor bijna de helft van de zoogdieren, zo’n tachtig procent van hun leefgebied in de afgelopen eeuw op het land! Het lijkt ons te overkomen en maar weinig mensen beseffen echt wat dit kan betekenen voor de toekomst!

Natuurbescherming

Sommige Aziatische wouden zijn meer dan 100 miljoen jaar oud, en stammen daarmee uit de tijd van de dinosauriërs. Dit is te zien in de biodiversiteit in deze gebieden, omdat de natuur miljoenen jaren lang zijn gang kon gaan. De mens is dit in minder dan 200 jaar aan het vernietigen!

Bijna de helft van de oorspronkelijke bossen op aarde is al verdwenen. Van het overgebleven bos is een klein deel (10%) beschermd. Per jaar verdwijnt bijna 8 miljoen hectare natuurlijk bos. Dat is ruim twee keer Nederland.

Een natuur reservaat of een nationaal park, kan een heel groot leefgebied zijn, waar dier- en plantensoorten beschermd worden tegen toedoen van de mens. Soms worden er ook bepaalde specifieke diersoorten beschermd in kleinere reservaten, omdat ze met uitsterven bedreigd worden.  Natuurlijk geeft het geen garantie dat het toch niet gebeurd. Sommige landen zijn corrupt en laten (illegale) houtkap zijn gang kan gaan (Indonesië) of het wordt zelfs toegestaan, omdat ze daar een zogenaamde reden voor gevonden hebben (neem bijv. Białowieża Forest, Polen). Soms schieten de stropers de laatste olifanten af, enkel voor het ivoor of de laatste neushoorns omdat rijke Chinezen denken dat hun potentie er op vooruit gaat. In feite hadden deze ‘domme rijkaards’ ook hun afgeknipte nagels kunnen vermalen tot poeder en ze hadden hetzelfde bestanddeel als uit de hoorn van de neushoorn gehad. Een triest voorbeeld is ook het Krugerpark, in Zuid-Afrika, waar zelfs de ‘jacht’ op stropers door de gewapende rangers, het stropen niet doet stoppen. De neushoorn en olifant zijn hier al sterk in aantal verminderd en staat op het punt te verdwijnen. Doch nog een nog triester feit en groter gevaar voor ons allen is nu de klimaatopwarming!

Hoeveel dieren sterven er dagelijks uit?

Volgens wetenschappers sterven er wel zo’n 100 diersoorten uit per dag. We hebben het vooral over het uitsterven van kleine diersoorten als insecten, slakken, kikkers etc. Deze zijn soms nog niet eens ontdekt en al uitgestorven. De grotere diersoorten sterven veel minder snel uit, maar ze nemen wel opvallend in aantal af in de laatste decennia en sommigen zijn al bijna uitgestorven. Zelfs een klein deel is al uitgestorven.

Sinds 1900 zijn er volgens wetenschappers 200 gewervelde diersoorten volledig verdwenen. Daarnaast zijn er nog 280 gewervelde diersoorten die niet meer voorkomen in het wild, of die vermoedelijk zijn uitgestorven. We hebben het hier over uitgestorven gewervelde diersoorten als beren, tijgers, neushoorns etc. Als we denken aan bedreigde diersoorten dan staan de panda, olifant en neushoorn vaak bovenaan de lijst. Doch is de meest bedreigde diersoort in 2018 het koraaldier. De verwachting is dat 90 procent van het koraal deze eeuw verdwijnt door warm zeewater als gevolg van klimaatverandering.

De grootste veroorzakers

De industriële revolutie is nu de grootste veroorzaker van het uitsterven van diersoorten. Hiermee verandert het klimaat en veel diersoorten zijn niet opgewassen tegen droogte, bosbranden, hoge temperaturen of vergiftiging van water, bodem of lucht.

Nog een grote veroorzaker van het uitsterven van diersoorten is de ontbossing

De derde grote veroorzaker is het landbouwgif

Landbouwgif laat veel insectensoorten en daarmee insecteneters verdwijnen. Zo verdwijnt niet alleen de honingbij doordat het centrale zenuwcentrum van het insect wordt aangetast door landbouw gif, ook vele andere insectensoorten zijn al in een schrikbarend tempo afgenomen door het vele landbouwgif. Alleen biologische landbouw kan de honingbij nog redden. In sommige landen zoals China is het al zover en moeten fruit bomen met de hand en een kwastje worden bestoven. Ons fruit, onze groente, bloemen, zaden etc. zijn allemaal grotendeels afhankelijk van de bestuiving van insecten en we zijn de honingbij ook in Nederland aan het verliezen….aan het uitmoorden! Hierdoor ontstaat grote voedselschaarste in de toekomst. Samen met de klimaatveranderingen kan dit voor Nederland nog eens lelijk gaan uitpakken en de schade is niet te overzien!

Miljoenen jaren terug zijn er ook veel diersoorten uitgestorven

Door fossielen die in steenlagen gevonden worden, weten we dat er miljoenen jaren terug andere diersoorten leefden die volledig zijn uitgestorven. De mens is daar niet de oorzaak van, daar hij als diersoort nog maar 4 miljoen jaar (als aapmens) op aarde rondloopt en de eerste  vertegenwoordigers van onze soort, Homo Sapiens, verschenen pas zo’n 125.000 jaar geleden op deze aardbodem. Het uitsterven van bijna alle diersoorten begon al zo’n 550 miljoenen jaren terug, toen dieren uitstierven omdat de continenten zich verplaatsten naar de polen, waardoor een verandering van temperatuur ontstond. Zo’n 350 miljoen jaar geleden zijn ook veel zeedieren uitgestorven, mogelijk doordat vulkanen de temperatuur deden veranderen. De grootste klap voor bijna alle diersoorten op aarde vond 250 miljoen jaar geleden plaats, toen was bijna 95 procent van alle zeedieren en 70 procent van de landdieren uitgestorven. Dit werd hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door de vele vulkaanuitbarstingen in die tijd, wat leidde tot een broeikaseffect. Dus ook in die tijd zorgde het BROEIKASEFFECT voor desastreuze gevolgen?

IJstijden

Ook de ijstijden, waar de oorzaken nog niet echt van bekend zijn, hebben tegelijk over de hele wereld plaatsvonden, zo’n 2.5 miljoen jaar tot 18 duizend jaar terug. Ook deze ijstijden hebben vele diersoorten doen verdwijnen. De periodes zorgen voor duizenden jaren voor een afwisseling van koud van warm weer. De laatste ijstijd begon ca. 118.000 jaar geleden en eindigde ca. 18.000 jaar geleden. De maximale ijsdikte op de Groenlandse ijskap is nu ruim 3 km, die van Antarctica bijna 4 km. De ijskappen die zich van de Noordpool en Zuidpool naar het binnenland zich uitstrekten, hadden bij deze laatste ijstijd een record dikte van soms wel 3 km die ook voor onze stuwwallen zorgden. De totale hoeveelheid ijs van die tijd wordt geschat op ca. 90 miljoen km3, terwijl de hoeveelheid ijs van vandaag de dag een geschatte omvang heeft van 30 miljoen km3. Het gemiddelde zeeniveau lag ook in vergelijking met nu 100 m lager, omdat veel water opgeslagen zat in het ijs. Het klimaat dat we nu kennen dateert van ca 10.000 jaar geleden. Toen werd het warmer en bossen namen de grasvlaktes over. De Mammoet is 4000 jaar geleden uitgestorven door de jacht, maar waarschijnlijk ook omdat er te weinig gras was om van te leven. Bomen konden namelijk overal groeien vanwege de klimaatopwarming.  Helaas is de mens de laatste 200 jaar iets aan het veranderen, dat normaal minstens 10.000 jaar of 100.000 jaar of zelfs miljoenen jaren nodig had. Door de toename van Co2 en andere broeikasgassen, is de opwarming in zeer korte tijd, in minder dan 200 jaar een feit!  Nu sterven er vele diersoorten, maar ook plantensoorten. Ook de mens wordt langzaam maar zeker met uitsterven bedreigd. Niemand weet hoe snel de ijskappen smelten en of we nog op tijd zijn om de klimaatopwarming te stoppen, we weten nu alleen dat de gevolgen klimaatsveranderingen veroorzaken, die jaarlijks voor honderden miljarden aan schade aanrichten, voor sterfte zorgen van veel diersoorten en ook veel mensen hierdoor omkomen.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Guido Sparreboom

Wolven terug in Nederland?

Guido Sparreboom

Wil je meer weten over de vos?

Guido Sparreboom

Wespen zijn nuttig voor mens en natuur

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details