Groen Nieuws
Image default

Tien procent van alle gemeenten maaien nu slingerend

Vroeger was het in steden normaal om de perken en groenstroken zo netjes mogelijk te houden. Alles wat gras en onkruid was werd regelmatig gemaaid. Dit had als nadeel dat de insecten waaronder vlinders en bijen hun leefomgeving kwijt raakten en verdwenen. Uit onderzoek is dan ook gebleken dat er in Nederland de laatste 100 jaar zo’n 75 procent minder insecten zijn en 80% van de vlinders zijn dan ook al verdwenen  (lees verder onder de video).

De oplossing is dus de leefomgeving vergroten van de insecten door minder of niet te maaien. Zo laten de meeste gemeenten de bermen en gazons verwilderen en maaien minder. Soms worden er ook speciale bloemen mengsels gebruikt die afgestemd zijn op de insecten die zeldzaam zijn. Een nieuwe maartregel is het ‘slinger maaien’. Het slinger maaien, is niet recht maar zigzag maaien, waardoor de beste bloemen blijven en grassen gemaaid worden. Ook maakt het slinger maaien dat er ook nog meer dan de helft van de vegetatie blijft staan, waardoor de insecten voldoende voedsel kunnen vinden. Indien je minder maait hou je namelijk nog steeds het probleem dat de insecten verdwijnen.

Maar waarom wordt het slinger maaien nog niet gedaan in Breda

Het antwoord van de Gemeente Breda waarom er zoveel keren gemaaid moet worden kwam van de woordvoerster ecoloog Merlijn Hoftijzer.

Zij gaf als antwoord: Het tijdstip en de frequentie van het maaibeheer heeft te maken met het ontwikkelingsstadium waarin een bepaalde berm of hooiland zich bevindt. Het beheer van de bermen van de gemeente Breda is er op gericht om de bermen te ontwikkelen tot bloemrijke bermen met een hoge soortenrijkdom. Dit heeft als gevolg dat de biodiversiteit op het gebied van insecten en andere dieren ook aanzienlijk zal toenemen. Wil je toewerken naar een bloemrijke, soortenrijke situatie dan moeten de bermen verschraald worden naar een bepaalde waarde van voedselrijkdom. Hierdoor verdwijnen dominante kruiden en grassen zoals witbol of raaigras en krijgt de ondergrond een meer open karakter. Hierdoor krijgen andere soorten kruiden en bloemen die minder concurrentie krachtig zijn de kans om te ontwikkelingen. Om naar deze situatie toe te werken worden voedselrijke bermen twee keer per jaar gemaaid. Zodra ze in een goed stadium van bloemrijkheid terecht komen gaat de frequentie naar beneden en worden de bermen nog maar 1 keer per jaar laat gemaaid, eind augustus/september. De frequentie wordt bepaald aan de hand van planten inventarisatie waarbij op basis van de soortensamenstelling van de voorkomende planten kan bepalen in welk stadium een bepaalde locatie zich bevindt. Als een berm twee keer gemaaid wordt, dan gebeurt dat vanaf eind juni. Rond de langste dag, 23 juni, hebben de meeste planten de eerste bloei gehad en hebben ze al zaden kunnen vormen. Met het maaien wordt er gemaaid, gehooid en wordt het maaisel afgevoerd. Met het hooien wordt het maaisel pas na enkele dagen opgeruimd. Hierdoor krijgen insecten de kans om uit het maaisel te kruipen en kunnen zaden afrijpen en er uitvallen zodat deze voor het volgend seizoen in de lokale zaadbank zitten. Deze bermen worden op dat moment gemaaid omdat ze dan de kans hebben nog een tweede keer dit seizoen in bloei te komen en er versnelt nutriënten afgevoerd kunnen worden waardoor ze steeds bloemrijker worden. Het maaien op dit moment is dus een noodzakelijk kwaad om naar een betere situatie toe te werken. Dit wordt gecompenseerd door het laten staan van zogenaamde vlinderstroken; smalle stroken vegetatie op brede stukken die pas weer volgend jaar gemaaid worden. Hierdoor houden insecten voedsel-, schuil- en voortplantingsgelegenheid.

Het maaisel dat vrijkomt met het maaien wordt afgevoerd naar de compostering en wordt gebruikt om weer compostgrondstof van te maken die kan worden ingezet in de landbouw, in tuinen of in perken.

Het belang van de groenstroken

Alle bermen van het dichte Nederlandse wegennet bij elkaar vormen een niet te onderschatten natuurgebied. al deze bermen en groenstroken bij elkaar vormen bijna twee procent van het landoppervlak van Nederland, ongeveer 50.000 ha. Deze kunnen dus een belangrijke bijdrage leveren om de insecten en de insecten eters te bevorderen.

Verkeersveiligheid

De stroken direct langs wegen liggen of op kruisingen en zichthoeken worden vaker gemaaid om de verkeersveiligheid te waarborgen. Maar de overige brede bermen kunnen ook uitgroeien tot insecten paradijsjes met tientallen verschillende bloemen en kruiden soorten. Sommige soorten moeten overigens wel worden gemaaid, omdat ze overlast geven aan de naastliggende landerijen. Het zaad verspreid zich gemakkelijk door de wind en geeft veel overlast aan bijvoorbeeld akkerbouw bedrijven of andere agrarische bedrijven. Het gaat hier om distels, Jacobskruiskruid, reuzenberenklauw, groot hoefblad en Japanse duizendknoop. Ze woekeren teveel of zijn giftig voor andere plant- en diersoorten. In sommige provincies bestaat er dan ook nog steeds een distelverordening, die beheerders en gebruikers van gronden verplicht om de akkerdistel te bestrijden omdat ze overlast bezorgen als onkruid.

Koolzaad en klaprozen

Bij koolzaad en klaprozen zijn de wegbermen ook voor de bestuurders aangenaam om naar te kijken. Vaak ontstaan deze veldjes vanzelf of worden heel bewust ingezaaid. Hoe minder dat er gemaaid wordt, hoe meer insecten, maar ook fleurige bloemen die genoeg tijd hebben om zaden te vormen voor de nieuwe generatie.

Er zijn steeds meer wilde bloemen te vinden die bijna verdwenen zijn in wegbermen. Dit is te danken aan het niet of minder maaien, maar ook omdat tegenwoordig gemeente, provincie of rijk wegbermen niet meer bemesten en er ook nauwelijks nog met onkruidverdelgingsmiddelen wordt gespoten.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Niemand wil kanker, STOP kernenergie

Guido Sparreboom

Netflix: Koraalriffen dood door opwarming aarde

Guido Sparreboom

Duitsland stopt met kernenergie in 2022

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details