Groen Nieuws
Image default

Biologische landbouw kan de wereldbevolking redden

Wereldbevolking redden

Biologisch is goed voor het milieu, mensheid, regenwoud, lucht en water of zeg maar alles wat leeft wisten we al, maar niet iedereen weet dat het de oplossing bied om het wereld voedselprobleem op te lossen.

Hieronder wordt door professor Pablo Tittonell belicht (die enkele jaren terug al in het nieuws kwam) met zijn vooruitziende blik om biologische landbouw boven conventionele landbouw te stellen.

Conventionele landbouw kan het voedselprobleem niet oplossen. Landbouw en veeteelt moeten gebruik gaan maken van de natuurlijke functies van het ecosysteem. Wat is het probleem volgens professor Pablo Tittonell van de Universiteit Wageningen

Biologische landbouw

en veeteelt is kleinschalig en weinig efficiënt. Het is leuk voor een selecte groep natuurliefhebbers en gezondheidsfanaten wordt er gezegd, maar ontoereikend om de wereldbevolking te voeden. Daarom zitten we vast aan conventionele manier van werken, die erg efficiënt is maar ook dieronvriendelijk, vervuilend en ongezond.

Duurzame voedselproductie

Dat is kort samengevat het dilemma rondom duurzame voedselproductie. Volgens professor Pablo Tittonell, zijn de conventionele landbouw en veeteelt echter óók niet in staat om de wereldbevolking te voeden. Het zorgt namelijk voor milieuvervuiling, verlies aan biodiversiteit en gezondheidsproblemen.

De oplossing?

Intensieve ecologische landbouw zijn oplossing is om te investeren in intensieve ecologische landbouw en veeteelt. ‘Er is voldoende speelruimte om de wereldvoedselproductie duurzaam te verhogen door middel van ecologische intensivering. Daarbij moeten de landbouw en veeteelt intensief en op slimme wijze gebruik maken van de natuurlijke functies die het ecosysteem maar ook het landschap biedt,’ aldus Tittonell.

Uit onderzoek blijkt dat de opbrengst van de conventionele landbouw 20 procent hoger ligt dan die van de biologische landbouw. Dat lijkt misschien veel, maar volgens Tittonell is dit verschil juist verrassend klein. Hij wijst er op dat er veel meer geld gaat naar het verbeteren van de conventionele landbouw dan naar het verbeteren van de biologische landbouw. Dat verschil is volgens de professor zo’n 90 tot 95 procent.

Deze cijfers doen vermoeden dat de biologische landbouw misschien wel net zo efficiënt zou kunnen worden als de conventionele landbouw, als er maar genoeg investeringen zouden worden gedaan. Tittonell pleit dan ook voor meer investeringen in de biologische landbouw. Die investeringen zullen volgens hem leiden tot successen.

We moeten juist af van de intensieve monocultuur in de landbouw en ons richten op biologische landbouw met gewaswisseling. De gangbare landbouw kan de wereld niet voeden en het lukt alleen als de kleinschalige boeren in de wereld hun productie gaan intensiveren langs ecologische weg. Dat betoogt Pablo Tittonell.

Om de wereldbevolking te voeden

Moet het voedsel daar worden geproduceerd waar het wordt geconsumeerd, stelt Tittonell, wiens onderzoeksgroep ook onderzoek doet voor de biologische landbouw. De Argentijn wordt een beetje moe van de discussie in Nederland of de biologische landbouw de wereld wel kan voeden. Hij draait het om: kan de gangbare landbouw de wereld voeden? ‘Een retorische vraag, want we weten dat het antwoord ‘nee’ is.’

De dominante landbouw

Die veel gebruik maakt van fossiele energie, kunstmest en bestrijdingsmiddelen, kan niet voorkomen dat 870 miljoen mensen ondervoed zijn, stelt de hoogleraar. Als we op deze wijze doorgaan om 9 miljard monden te voeden, zijn straks 113 miljard barrels olie per jaar nodig voor de voedselproductie. In 12 jaar tijd zou de huidige olievoorraad op zijn. Bovendien leidt het gebruik van bestrijdingsmiddelen tot gezondheidskosten ter waarde van 10 miljard euro per jaar en zorgt de intensieve landbouw voor dierziekten en antibiotica-resistentie, waarvan de kosten niet bekend zijn. Hij spreekt van een intensification trap.

Tittonell pleit voor extensivering van de landbouw in Europa

En de VS, maar voor intensivering van de landbouw in opkomende economieën in Afrika en Azië. De groei van de voedselproductie moet vooral komen van de kleinschalige boeren in ontwikkelingslanden, die nu al het leeuwendeel van het voedsel in de wereld produceren. Die moeten geen monoculturen gaan verbouwen, maar via gewasrotatie en andere ecologische principes de landbouw en veeteelt ontwikkelen. Hij noemt het ‘ecologische intensivering’.

Cruciaal voor de landbouwontwikkeling in Afrika?

Is dat de bodemdegradatie op het continent wordt omgebogen, zegt de Argentijn. De arme bodems houden geen water en meststoffen vast en geven lage opbrengsten, zodat investeringen in beter zaad en kunstmest geen zin hebben. Herstel van de bodems met humus, in combinatie met gewasrotatie en biologische stikstofbinding, kan leiden tot een forse productieverhoging, blijkt uit onderzoek van Tittonell. Wel hebben de kleinschalige boeren daarbij ondersteuning nodig van de overheid om uit hun ‘armoedeval’ te ontsnappen.

In veel gevallen volstaat ‘ouderwetse’

Agronomische kennis om de productie te verbeteren. Daarbij moeten we de tegenstelling gangbaar – biologisch vergeten en out of the box gaan denken, vindt de hoogleraar. Zo kan de bodemkwaliteit in de Sahel verbeteren door een combinatie van biologisch bodembeheer en fosfaatgebruik. Steeds zal één technologie het voedselprobleem niet oplossen, zegt Tittonell. Voor de ecologische intensivering is een subtiel holistisch ontwerp nodig, waarbij de landbouw het ecosysteem benut.

De macht ligt nu nog bij grote bedrijven en voedselproducenten
Maar hoe meer mensen bewust zijn van oorzaak en gevolg, kunnen we het verschil uiteindelijk toch maken om over te schakelen naar duurzame en biologische landbouw.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Hoe duurzaam is biologisch vlees?

Guido Sparreboom

Koolstofdioxide en koolzuurgas in frisdranken

Guido Sparreboom

Wat is biologische zalm eigenlijk?

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details