10.3 C
Nederland
24 maart 2019
Groen Nieuws
Image default

Bomen wel degelijk invloed op het klimaat

Heeft het planten van een boom wel effect op het klimaat?

Bomen hebben om te beginnen een aantal belangrijke en nuttige voordelen die voor ons van direct levensbelang zijn en ook voor alle andere levensvormen op aade. Groene planten en boomsoorten kunnen Co2 opnemen en zuurstof afgeven door middel van fotosynthese en voor bijna alle levensvormen is dat ook van levensbelang. Bomen hebben echter een groot voordeel ten opzichte van andere plantensoorten, omdat zij als enige het Co2 voor langere tijd vast kunnen leggen. Het Co2 opgeslagen in het hout, kan zo voor honderden jaren het Co2 vastleggen, zodat het broeikasgas Co2 ons klimaat niet kan beïnvloeden. Zolang de boom niet doodgaat of wordt gekapt, blijft het Co2 opgeslagen in de boom. Een bos dat niet door een bosbrand vergaat of wordt gekapt is dan ook Co2 neutraal. De dode bomen in een natuurlijk bos, worden weer door nieuwe jonge boompjes vervangen, waardoor er een natuurlijk evenwicht is tussen de bomen die dood gaan en opnieuw gaan groeien. Als de mens een boom kapt en deze zou in de kachel worden verbrand, dan komt de schadelijke Co2 echter wel weer vrij. Planten we bomen opnieuw aan, dan bereik je dus naarmate de boom volwassen wordt, dat het Co2 (opnieuw) wordt vastgelegd. Kortom, als we bomen kappen, moeten we ze ook weer aanplanten om het Co2 opnieuw vast te leggen.

Welke waarde vertegenwoordigd een boom?

Naast de Co2 vastlegging zijn bomen te gebruiken voor de productie van papier of als bouwmateriaal, maar zijn van groot belang  voor zaken waar je niet zo snel aan zou denken zoals: productie van medicijnen of producten als rubber, kurk, terpentijn, looistoffen etc. Naast het gebruik van hout als bouwmateriaal, is hout altijd onmisbaar geweest voor stooksel voor de kachel of om voedsel op te bereiden. Omdat hout een enorme economische waarde vertegenwoordigt wordt het op grote schaal gekapt. Hierbij verdwijnt een prachtig oerbos of stuk regenwoud met alles wat daarin heeft geleefd, inclusief de natuurvolken. Als men er meteen bomen voor terug zou planten, zou het Co2 weer opnieuw worden opgenomen over de jaren, maar meestal wordt er van het voormalige perceel bouwland van gemaakt. De oorzaak dat er geen bomen terug worden geplant zit het in de waarde van het hout. Deze weegt niet op tegen de landbouwproducten, omdat je soms wel tot 50 of 100 jaar moet wachten om weer een grote volwassen boom terug te laten groeien. De waarde die een boom vertegenwoordigt om het klimaat koel en vochtig te houden wordt niet in acht genomen en al zeker niet de hoeveelheid Co2 die een boom kan opnemen om zo de wereld te beschermen tegen natuurrampen. Het klimaat warmt verder op nadat het hout wordt verbrand en er zijn geen nieuwe bomen die mee helpen om het klimaat stabiel, koel en vochtig te houden of het Co2 opnieuw op te nemen. Waar bomen op grote schaal verdwijnen, droogd de bodem uit en valt er minder regen. In droge warme streken kan dat zelfs tot woestijn vorming  leiden. Het omgekeerde is ook waar maar het is niet gemakkelijk om bomen op droge grond met veel zon terug te planten.

Plant een boom of doneer er eentje

Bijzonder is dat dat er vaak voorbij wordt gegaan aan het belang van bomen om Co2 vast te leggen. De waarde zou eigenlijk doorberekent moeten worden op het moment dat een boom wordt gekapt. Het is dus niet de houtprijs alleen, maar ook de prijs die we met z’n allen betalen als we geen bomen terug planten. Kortom, het zou verplicht moeten worden om een boom terug te planten en die moet worden bekostigd uit extra belasting die op de houtprijs wordt geheven.

Oliepalmen terugplanten voor regenwoud is geen goed idee

Planten we alleen maar oliepalmen terug voor het oorspronkelijke regenwoud, dan gaan we voorbij aan de grote natuurlijke waarde van bomen. De laatste oerwouden op aarde zijn belangrijk om de diversiteit van steeds zeldzamer wordende planten en diersoorten in stand te houden. Oliepalmplantages hebben zo goed als geen natuurwaarde, omdat ze geen voedsel bieden aan de oorspronkelijke plant- of diersoorten.

Het laatste oerbos van Europa

Oerwouden worden elke dag nog op grote schaal gekapt en maken plaats voor grootschalige landbouwproducten voor soja of mais. In Europa hebben we door de eeuwen heen eigenlijk hetzelfde gedaan door bosgebieden te kappen om plaats te maken voor landbouw of veeteelt. Op een klein bosgebied na dat op de grens ligt van Polen en Rusland, is al ons oerbos in Europa geheel weggekapt. De bossen die we nu zien zijn voornamelijk productiebossen die weinig natuurlijke waarden hebben.

De woestijn rukt op

Doordat het klimaat verandert, wordt het vooral ook warmer in streken met een warm klimaat. Deze landen hebben nu te maken met grote droogtes en bosbranden. De bevolking moet soms hierdoor noodgedwongen vertrekken van hun land of weide gebieden waar niks meer op wilt groeien naar betere oorden. In sommige landen is het weer door de opwarming van de aarde zo veranderd dat er te veel regen valt en er overstromingen zijn. Indien we bomen gaan planten, zorg je ook dat het klimaat stabieler wordt. De zon droogt dan namelijk de grond niet uit en wordt opgenomen door de bladeren die langzaam vocht verdampen en de lucht vochtiger maken. Hierdoor is er in gebieden met veel bomen een koeler klimaat en meer regen. Ook de wortels zijn van groot nut om erosie tegen te gaan en de grond met stortregens vast te houden. De bodem kan dus niet wegspoelen. De bodem werkt als een spons en neemt het water op en laat het water langzaam weglekken, waardoor rivieren niet in kracht toenemen en er na een stortbui ook geen overstromingen plaats kunnen vinden.

Woestijnen worden nog steeds groter

Ook worden de woestijnen nog steeds groter (ook al beweert men soms van niet). Hierdoor verdwijnen belangrijke weidegebieden of bouwlanden door de droogte. Soms verdwijnen deze gronden letterlijk, door opstuivend zand. Door het verlies van deze gronden moeten de bevolkingsgroepen ook weer wegtrekken en hun woongebied verlaten, terwijl voorgaande generaties er altijd hebben kunnen wonen. Ook hier is het van belang dat er bomen of bossen worden geplant om de verwoestijning tegen te gaan. Door bomen terug te planten, wordt het klimaat weer beter en wordt de alsmaar oprukkende woestijn tegen gehouden.

Fossiele brandstoffen

Ook door het gebruik van fossiele brandstoffen in ons land, kan het klimaat opwarmen, wat vaak weer ten kosten gaat van landen met een warmer klimaat. Door het gebruik van schone of duurzame energiebronnen als zon- en windenergie, kan je voorkomen dat er elders in de wereld rampen ontstaan en mensen doodgaan.

Doneer geld voor aanplant van bomen elders

Om het klimaat te verbeteren kan je bomen beschermen door lid te worden van een natuurorganisatie, die het kappen van regenwouden kan voorkomen of door natuurorganisaties financieel te sponseren zodat die bomen kunnen aanplanten.
Zo is er een stichting Trees for All. Deze stichting heeft een eigen site, maar om een korte uitleg te geven, ze zorgen ervoor dat er bomen opnieuw worden aangeplant. Trees for All is een stichting (dus zonder winstoogmerk) en is de enige stichting op het gebied van CO2 compensatie in Nederland. Trees for All is daarbij de enige die bomen kan planten, zowel in Nederland als in het buitenland.

Ontwikkelingslanden

Bij Trees or All, vinden ze dat wanneer je aan duurzame ontwikkeling werkt, je daar niet zelf aan moet verdienen, noch je aandeelhouders. De natuur en de mensen in de ontwikkelingslanden, zijn de genen die er wel van mogen profiteren.

Ook algen in zee helpen mee om de Co2 te verlagen

Algen in zee produceren zelfs nog meer zuurstof dan de bomen, omdat de aarde vooral uit zee bestaat. Algen produceren meer zuurstof en nemen ook meer Co2 op. Dode algen verdwijnen naar de oceaanbodem en worden voor een groot deel ingebed in de zeebodem. Berekend is dat bossen zo’n 30% van het Co2 opnemen. De algen in zee dus nog veel meer. Duidelijk is wel dat de aanplant van bomen het verschil kan maken om het Co2 te verminderen en het klimaat te verbeteren of stabiel te houden.

Waar kunnen we nog bomen planten

Wereldwijd ligt er nog ruim 2 miljard hectare grond dat niet langer wordt gebruikt, maar dat wel geschikt is voor de aanplant van nieuw bos. Nieuw bos op deze 2 miljard hectaren, kan ervoor zorgen dat ongeveer 100 gigaton aan CO2 door de bomen wordt opgenomen. Dat is net zoveel als de uitstoot die we de komende 15 tot 25 jaar wereldwijd naar verwachting zullen gaan uitstoten. Die 2 miljard hectare kan uiteraard niet in een keer worden aangeplant en daarnaast hebben de bomen ook nog verzorging nodig voor een goede start. Toch zijn er wereldwijd al aanplant projecten aan de gang. Sommige projecten zijn begonnen om groene gordels van bomen aan te planten zoals in de Gobi woestijn, die bijna 5000 km lang moeten worden. Belangrijker voor ons voor nu in Nederland is de alternatieve energie (wind of zonne-energie), die sneller een effect heeft op het klimaat. Ook door een vermindering van vlees, kan de Co2 uitstoot indirect verminderd worden. Daarbij helpen de vermindering van het gebruik van fossiele energie of gebruik van groene energie of stroom mee de Co2 te verminderen. Zelfs kleine dingen als recyclen of het kopen van biologische producten kunnen een verschil maken. Compenseren van fossiele energie, door het sponsoren van organisaties die zorgen voor de aanplant van bomen is zeker een goed initiatief.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Zure regen toen en de klimaatveranderingen nu

Guido Sparreboom

Zomer 2018 heeft door klimaatverandering alle records gebroken

Guido Sparreboom

Zijn alle nieuwe auto’s in 2025 elektrisch?

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details