Groen Nieuws
Image default

Alles over cholesterol en koolhydraten

Verzadigd vet, cholesterol en koolhydraten

Er gaan veel verhalen dat verzadigd vet slecht zou zijn en koolhydraten niet, anderen beweren weer het omgekeerde en zeggen dat koolhydraten de veroorzakers zijn van obesitas en andere welvaart ziektes als hart en vaat ziektes.

Wat is waar?

Wij van Biologisch.website zijn van mening dat gevarieerd eten belangrijk is en niet te veel verzadigd vet of te veel koolhydraten. Vooral verse groente en fruit (liefst biologisch) zijn belangrijk. Daarnaast is bewegen ook heel belangrijk.

Verzadigd vet

zit veel in dierlijke producten, zoals volvette kaas, worst, vet vlees en volle melkproducten. Ook zit er veel verzadigd vet in koek, gebak, snacks en zoutjes. Verzadigd vet is een essentieel is voor veel van de functies in ons lichaam. Bijna de helft van onze celmembraan structuur is opgebouwd uit verzadigd vet, en dierlijke verzadigde vetten bevatten enorm veel vitamines zoals bijvoorbeeld vitamine K2, A, D, en meer.

Verzadigd vet en cholesterol zijn aan elkaar verbonden

Zo’n 10 procent van het cholesterol in je bloed komt direct uit je voeding. De rest van het cholesterol wordt geproduceerd door de lever. Cholesterol is erg belangrijk voor het lichaam maar ook hier moet het in evenwicht zijn en dus niet te veel.

Van een te hoog cholesterol heb je op zich geen symptomen. Het kan echter op een gegeven moment aan de binnenkant van je vaatwanden gaan plakken. Dit wordt atherosclerose genoemd. Het veroorzaakt vernauwingen van je bloedvaten en kan de doorstroming belemmeren of volledig stoppen.

LDL of HDL?

Om het allemaal nog ingewikkelder te maken, zijn er verschillende soorten cholesterol. LDL staat bekend als het ‘slechte’ cholesterol en HDL staat bekend als het het ‘goede’. Bij een cholesterolmeting is het daarom verstandig te kijken naar de verhoudingen LDL en HDL.

Het verschil is dat LDL aan je vaatwanden kan blijven plakken. HDL daarentegen neemt het teveel aan LDL op. Onverzadigd vet in je voeding zorgt voor meer aanmaak van HDL. Je kan daarom ook meer producten met onverzadigd vet eten om de hoeveelheid LDL in je lichaam te verminderen.

Wat niet eten?

Voedsel dat hoog is in verzadigd vet kan je cholesterolgehalte doen stijgen. Meer zelfs dan voedsel dat zelf veel cholesterol bevat. Voeding om te

Vermijden is daarom
  • vet vlees
  • vette (gefrituurde) snacks
  • melk chocolade , koek en gebak
  • volvette zuivel, zoals volle kwark en 48+ kaas

Alle bewerkte voedingsmiddelen, deze verzadigde vetten zorgen ervoor dat de bewerkte voedingsmiddelen langer houdbaar blijven en is een gewilde toevoeging -voor de voedselindustrie. Het is goedkoop en makkelijk te verwerken in de productie van voeding.

Wat wel eten?

Andere voedingsmiddelen kunnen juist je cholesterolgehalte verlagen. Vaak omdat ze ervoor zorgen dat er minder cholesterol wordt opgenomen uit je voedsel. Andere producten eet je omdat ze het HDL bevatten.

Voeding die helpt om je cholesterol te verlagen is
  • havermout en zemelen
  • vette vis, zoals makreel, haring, tonijn en zalm
  • noten; en dan vooral walnoten en amandelen
  • soja
Zijn koolhydraten dan wel slecht

Als je wilt spreken over slechte koolhydraten zou de groep enkelvoudige koolhydraten, die in snoep, koek en frisdranken zitten als slechte koolhydraten kunnen beschouwen. Als je teveel van deze voedingsmiddelen eet en te weinig beweegt, wordt het teveel als vet opgeslagen. Hiermee heb je wel de kern te pakken: een gezonde levensstijl bestaat niet alleen uit een gezond eetpatroon, maar ook uit voldoende beweging!

Verder zijn alle koolhydraten (bij normaal gebruik) belangrijke bouwstenen voor ons lichaam en dus nodig om gezond te blijven.

Hoe werkt de koolhydraten stofwisseling?

Alle koolhydraten, zowel enkelvoudige (suikers) als complexe (zetmeel), worden door onze spijsvertering afgebroken. Ze komen als glucose in ons bloed terecht en dienen onder meer als brandstof voor onze spieren. Daarnaast heb je koolhydraten nodig voor het zuurstoftransport naar je weefsels en je hersenen.

Suikers worden snel afgebroken, waardoor de glucose een piek veroorzaakt in je bloedsuikerspiegel. Bij complexe koolhydraten gaat dit een stuk langzamer. Daardoor komt de glucose meer geleidelijk in je bloed komt en blijft je bloedsuikerspiegel meer constant.

Wat zijn goede koolhydraten?

– enkelvoudige koolhydraten, zoals suikers. Deze vind je in fruit, snoep en andere zoete voedingsmiddelen;
– complexe koolhydraten, zoals zetmeel. Zetmeel vind je onder meer in brood, pasta, rijst en aardappelen.
– Alle koolhydraten, zowel enkelvoudige als complexe, worden door onze spijsvertering afgebroken. Ze komen als glucose in ons bloed terecht en dienen als brandstof voor onze spieren.

Koolhydraten zijn belangrijk

Koolhydraten zijn van belang voor de stofwisseling in ons lichaam. Koolhydraten hebben nog een andere belangrijke functie: ze leveren energie voor ons lichaam. Vooral voor de hersenen en de rode bloedcellen zijn koolhydraten van belang. Koolhydraten zijn eigenlijk de brandstof van ons lichaam. Geadviseerd wordt door de Gezondheidsraad om 40-70% van je voeding uit koolhydraten te laten bestaan. Als je te weinig koolhydraten eet, kun je tekort in voedingsstoffen krijgen, je eet dan te veel vetten en eiwitten. Te veel koolhydraten is ook niet goed, dan krijg je minder vetten en eiwitten binnen. Een goede balans hierin is belangrijk

Bronnen van koolhydraten

De voedingsmiddelen waar over het algemeen de koolhydraten in zitten, zijn: volkoren graanproducten, aardappels, groenten en fruit. De goede koolhydraten kun je het beste binnenkrijgen door middel van zilvervliesrijst, peulvruchten en volkorenpasta of -brood. Dit worden goede koolhydraten genoemd, omdat je bloedsuikerspiegel er niet te veel van gaat schommelen.

Koolhydraten zijn suikers

Het is wellicht bekend dat koolhydraten suikers zijn. En bij het woord suikers schrikken best veel mensen. Want suikers zijn toch slecht voor ons? Dat klopt gedeeltelijk. De suikers die in bewerkte producten zitten, zoals koek, snoep, gebak, frisdrank e.d. zijn de suikers die je beter kunt vermijden. Deze suikers zijn de zogenaamde snelle suikers. Ze zorgen ervoor dat je bloedsuikerspiegel enorm omhoog schiet, maar later ook weer enorm daalt. Tijdens dit dal krijg je weer de behoefte om iets te eten wat suikerrijk is om dit dipje op te heffen. Een vicieuze cirkel is het resultaat.

Zoals hierboven al benoemd bestaan Koolhydraten uit enkelvoudige en meervoudige koolhydraten. Ze worden in ons lichaam omgezet in kleinere bestanddelen die als glucose in ons bloed terecht komen. Dit omzetten vindt plaats in het spijsverteringsstelsel. Door inwerking van enzymen en het vrijkomen van maagsappen worden de koolhydraten omgezet in die kleinere bestanddelen. Door het bloed wordt de glucose door ons lichaam gebracht naar alle cellen die dit nodig hebben. Daarmee zijn koolhydraten de brandstof voor ons lichaam. Te veel glucose wordt omgezet in vet en te weinig glucose betekent dat je bloedsuikerspiegel daalt en je voelt je dan slap.

Enkelvoudige koolhydraten

worden snel in het lichaam opgenomen. Ze zijn te vinden in fruit en groenten, maar ook in koek, snoep e.d. In het eerste geval krijg je de suikers binnen samen met vezels, vitamines en mineralen die ook in fruit en groenten zitten. In het tweede geval zitten verder geen voedingsstoffen die je nodig hebt. Omdat deze enkelvoudige koolhydraten die in fruit en groenten zitten gemakkelijk om te zetten zijn in glucose, kun je deze voedingsmiddelen prima eten. Het kost je lichaam vrij weinig energie om te verbruiken. Deze voedingsmiddelen passen ook prima in een gezonde levensstijl. De tweede groep enkelvoudige koolhydraten kun je beter vermijden. Niet alleen om de suikerdaling te voorkomen, maar ook omdat deze voedingsmiddelen verder geen voedingsstoffen bevatten die we nodig hebben..

Bronnen van koolhydraten

De voedingsmiddelen waar over het algemeen de koolhydraten in zitten, zijn: volkoren graanproducten, aardappels, groenten en fruit. De goede koolhydraten kun je het beste binnenkrijgen door middel van zilvervliesrijst, peulvruchten en volkorenpasta of -brood. Dit worden goede koolhydraten genoemd, omdat je bloedsuikerspiegel er niet te veel van gaat schommelen.

Koolhydraten zijn suikers

Het is wellicht bekend dat koolhydraten suikers zijn. En bij het woord suikers schrikken best veel mensen. Want suikers zijn toch slecht voor ons? Dat klopt gedeeltelijk. De suikers die in bewerkte producten zitten, zoals koek, snoep, gebak, frisdrank e.d. zijn de suikers die je beter kunt vermijden. Deze suikers zijn de zogenaamde snelle suikers. Ze zorgen ervoor dat je bloedsuikerspiegel enorm omhoog schiet, maar later ook weer enorm daalt. Tijdens dit dal krijg je weer de behoefte om iets te eten wat suikerrijk is om dit dipje op te heffen. Een vicieuze cirkel is het resultaat.

Koolhydraten bestaan uit enkelvoudige en meervoudige koolhydraten. Ze worden in ons lichaam omgezet in kleinere bestanddelen die als glucose in ons bloed terecht komen. Dit omzetten vindt plaats in het spijsverteringsstelsel. Door inwerking van enzymen en het vrijkomen van maagsappen worden de koolhydraten omgezet in die kleinere bestanddelen. Door het bloed wordt de glucose door ons lichaam gebracht naar alle cellen die dit nodig hebben. Daarmee zijn koolhydraten de brandstof voor ons lichaam. Te veel glucose wordt omgezet in vet en te weinig glucose betekent dat je bloedsuikerspiegel daalt en je voelt je dan slap.

Enkelvoudige koolhydraten

worden snel in het lichaam opgenomen. Ze zijn te vinden in fruit en groenten, maar ook in koek, snoep e.d. In het eerste geval krijg je de suikers binnen samen met vezels, vitamines en mineralen die ook in fruit en groenten zitten. In het tweede geval zitten verder geen voedingsstoffen die je nodig hebt. Omdat deze enkelvoudige koolhydraten die in fruit en groenten zitten gemakkelijk om te zetten zijn in glucose, kun je deze voedingsmiddelen prima eten. Het kost je lichaam vrij weinig energie om te verbruiken. Deze voedingsmiddelen passen ook prima in een gezonde levensstijl. De tweede groep enkelvoudige koolhydraten kun je beter vermijden. Niet alleen om de suikerdaling te voorkomen, maar ook omdat deze voedingsmiddelen verder geen voedingsstoffen bevatten die we nodig hebben.

Meervoudige koolhydraten

worden ook wel complexe koolhydraten genoemd. Deze naam dragen ze omdat het lange ketens moleculen zijn. Dit kost meer energie voor je lichaam om de omzetting tot glucose te laten plaatsvinden. De complexe koolhydraten vindt je in brood, aardappels, rijst en pasta. Het kost je lichaam meer energie, dus calorieën, om de complexe koolhydraten te verbruiken. Buiten de complexiteit van de koolhydraten bevat deze groep voedingsmiddelen ook veel vezels. De verbranding van vezels kost je lichaam ook energie. Daarom zijn de voedingsmiddelen zoals brood, pasta en rijst goed om te eten. Kies dan wel voor de volkoren variant ervan, dit levert meteen wat extra vezels op.

Kun je koolhydraten eten als je op je lijn wilt letten?

Dat kan! Kies dan vooral voor de koolhydraten die zitten in groenten en fruit, omdat deze gemakkelijk te verbruiken zijn door je lichaam. En kies voor de complexe koolhydraten, zodat je lichaam goed aan het werk moet. Vermijd de producten die je bloedsuikerspiegel enorm doen schommelen. Uiteraard mag je best eens iets uit deze groep eten, maar houd het dan als een uitzondering.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Bacteriën waar je ‘poep’ ziek van kan worden

Guido Sparreboom

Vlierbessensap is natuurlijk biologisch

Guido Sparreboom

Biologische vijgen vol vitaminen

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details