Groen Nieuws
Image default

Is Chroom-6 van mijn fiets dan ook schadelijk?

Chroom-6 is uiterst giftig en is sinds 1994 verboden. De verf met chroom-6 werd gebruikt voor o.a bruggen en sluizen, straaljagers, schepen en vliegtuigen. chroom-6 mocht ook in het verleden vanwege zijn giftigheid alleen gebruikt worden door gespecialiseerde bedrijven, zoals de staal industrie of bij defensie voor groot materieel als straaljagers en tanks.

Is Chroom-6 van mijn fiets dan ook schadelijk?

Chroom-6 is schadelijk en wordt gebruikt in verf of coatings, omdat het goed hecht en beschermd tegen roest of corrosie. Chroom zelf behoort tot de zware metalen die giftig kunnen zijn zoals kwik of koper. Chroom op metaal van fietssturen of waterkranen is chroom-0, wat te hard is en onschadelijk ook bij bewerking ervan.

Chroom-6 wordt echter gebruikt voor houtconserveringsmiddelen, maar vooral voor anticorrosie middelen voor metaal. Chroom-6 is pas gevaarlijk indien indien er stof ontstaat bij het schuren, of door dampen bij verhitting (lassen, wegbranden).

Gevaarlijker dan asbest

Deze verf is gevaarlijker dan asbest, omdat het niet alleen door de longen, maar ook gemakkelijk door de huid kan worden opgenomen. Daar Chroom-6 voor bruggen, defensie voertuigen en straaljagers, vliegtuigen en bijvoorbeeld de scheepsbouw is gebruikt, zijn er duizenden mensen die met chroom-6 in contact zijn gekomen, ziek geworden. Dit kan zijn bij het onderhoud of bij het aanbrengen van verf zonder beschermende middelen of door stof die door de lucht verspreid wordt in de naaste omgeving.

De slachtoffers van chroom-6

Ondanks bekent was bij instanties en bedrijven dat chroom-6 ernstige gezondheidsproblemen kan veroorzaken, uitlopend van vermoeidheid tot kanker werd dit hier niet voor gewaarschuwd of informatie over verstrekt. Werknemers die er mee moesten werken wisten nog voordat  de schandalen aan het licht kwamen van niks. Niemand heeft ze gewaarschuwd voor de gevaren en niemand heeft ze beschermd door bijvoorbeeld veiligheidskleding te verstrekken met de juiste stofmaskers. Dit terwijl bedrijven en defensie 10 tallen jaren ervan afwisten dat chroom-6 zwaar giftig is. Ondanks de gezondheid en levens die chroom-6 al gekost hebben, is het nog steeds niet helemaal verboden en zo wordt het bij de Nederlandse defensie nog steeds gebruikt. Wel zijn ondertussen de veiligheidseisen aangepast en is het verboden voor algemeen gebruik.

chroom-6

De schandalen stapelen zich op

Ook het werkeloze project van 2004- 2012 dat mensen die in de bijstand zaten verplichte treinstellen te schuren en te verven in een gesloten hangar is een groot schandaal. Het was opgestart door het reïntegratie bedrijf tROM die de opdracht kreeg van de gemeente Tilburg. Zo’n 800 werkelozen waren verplicht om o.a. oude treinstellen van de NS en NedTrain op te schuren en opnieuw te verven, zodat ze gebruikt konden worden voor het Spoorwegmuseum. NedTrain, het onderhoudsbedrijf van de NS, wisten af dat op de oude treinstellen de kankerverwekkende stof chroom-6 verf zat, maar deelde die informatie niet met de gemeente Tilburg en het Spoorwegmuseum. Zelfs toen medewerkers bloed spuugde, braakte of met gezondheidsklachten naar de dokter gingen, werd er geen enkele informatie verstrekt door de NS-NedTrain. Sterker nog mensen, deze  mensen werden gekort in hun uitkering als ze ziek thuis kwamen te zitten of moesten alsnog komen anders zouden ze hun uitkering kwijtraken. De onwetende werkelozen stonden hele dagen in het chroom-6 stof, soms wel voor vele jaren. Er was geen afzuiging van de lucht en er was vrijwel geen enkele bescherming, zoals mondkapjes of veiligheidspakken. In de loods waar ook andere werkzaamheden werden verricht stond iedereen dus letterlijk in de ziekmakende stof, maar de gene die treinen schuren of verven het meest.

Uiteindelijk is het toch uitgekomen

In 2016 kwam het uit dat de werkzaamheden met de kankerverwekkende chroom-6 verf, ernstige gezondheidsschade had veroorzaakt bij de aan het werk gestelde werknemers. Na 2,5 jaar onderzoek concludeerde een onafhankelijke commissie dat in de stof chroom-6 afkomstig van schuren uiterst giftig was en kanker kan voorzaken. De gemeente Tilburg als NS-dochter NedTrain moesten uiteindelijk wel toegeven dat zij grote fouten hadden gemaakt. Ze hadden het personeel informatie moeten verstrekken over de kankerverwekkende chroom-6 en hadden om zijn minst beschermende kleding en maskers moeten aanbieden. De gene die kanker had kreeg een schade vergoeding van maximaal 40.000 euro, maar de meeste kregen niet meer dan 7 duizend euro. Veel van de werkelozen zijn angstig dat ze alsnog kanker krijgen en leven nog steeds in grote onzekerheid.

Defensie wist ervan

Je leven riskeren als onderhoudsmonteur bij defensie, wie is daarvoor geschikt? Ook bij defensie wisten ze al tientallen jaren dat chroom-6 giftig was. Doordat er bekendheid aan werd gegeven dat de verf die ze met name gebruikte bij straaljagers, ernstige gezondheidsproblemen kan veroorzaken. Defensie heeft dan wel ingestemd om de verf met chroom-6 die gefabriceerd is voor 2012 te verbieden. Ze lieten weten te voldoen aan de laatste wetgeving van 2012. Ze voldeden echter deels aan de nieuwe wet van 2012 die schadelijke oplosmiddelen verbied. Defensie negerde echter wel de andere wetgeving die bepaalt dat het gebruik van de kankerverwekkende stof chroom-6 moet worden verminderd. De Nederlandse verffabrikant AkzoNobel liet weten aan Defensie al in 2012 al een nieuwe verf ontwikkeld hadden, waarin geen chroom zou zitten. Defensie echter negeerde het advies en in het zelfde jaar en gebruikte een nieuwe verf waarin het percentage chroom-6 nog veel hoger was. Er zat zelfs twee keer zoveel Chroom-6 in als de verf van voor 2012.

De Noren en de Belgen zijn gestopt met chroom-6

In Noorwegen zijn ze in 2012 gestopt met chroom-6 en de Belgen twee jaar later.
Beide landen hadden hiermee bewezen dat een chroom vrije verf wel mogelijk is voor vliegtuigen, straaljagers en in het algemeen.

Andere sectoren

Ook velen harde werkers in de staal of scheepsbouw industrie, hebben blood gestaan aan chroom-6 en kunnen slachtoffer zijn geworden van deze uiterst giftige verfsoort. Zo wordt chroom-6 niet alleen bij defensie gebruikt voor militaire voertuigen en straaljagers, maar ook bij bedrijven als coating of verf in dat staal industrie of scheepsbouw wereldwijd. De verf heeft de voorkeur omdat het beter is dan andere verfsoorten, waardoor het matrieel beter was goed beschermd tegen roest en de verf heeft een goede hechting. Ook mensen die chroom-6 verf gebruikt hebben of afgeschuurd op vaar- of voertuigen, kozijnen, hekwerken, bruggen, installaties etc. zijn vermoedelijk slachtoffer geworden zonder het zelf te weten. Kanker sluimert en het is moeilijk te bewijzen. Veel oude metaal constructies die gesloopt, gereinigd of geschuurd worden moeten eigenlijk eerst onderzocht worden op chroom-6, voordat je er met een simpel stof maskertje aan mag beginnen. Chroom-6 komt namelijk gemakkelijk vrij bij zandstralen, slijpen of door deze verf eraf te schuren. Maar ook de dampen zijn schadelijk door de verhitting die onstaat bij lassen af afbranden van de verf chroom-6.

Ook via de lucht kan het op afstand in de longen terecht komen

Het grote gevaar schuilt hem ook bij werkzaamheden van oude verflagen. Stof van chroom-6, die daarbij vrij komt door schuren kan via de lucht de longen binnen dringen en longziekte als COPD of longkanker veroorzaken. Ook via de huid kan de stof het lichaam binnen dringen, waardoor het klachten uitlopend van irritaties tot huidkanker kan veroorzaken. Ook door de mond via voedsel en drinken is mogelijk indien handen niet goed zijn gewassen of het voedsel goed afgedekt. Er zijn maar hele kleine hoeveelheden chroom-6 nodig om de gezondheid aan te tasten. Dus direct contact is gevaarlijk, maar ook als je in de directe omgeving bent/woont, waar er werkzaamheden zijn met deze verf. Indien chroom-6 is aangetoond door een gespecialiseerd bedrijf, zou er alleen gewerkt mogen worden door veiligheidsmaatregelen te treffen, die te vergelijken zijn met de verwijdering van asbest.

Kanker en auto-immuunziektes

Als de gevaarlijke Chroom-6 in de lichaamscel is gedrongen, kan er schade aan de cel ontstaan omdat het DNA wordt aangetast en er kanker kan ontstaan. Ook Auto-immuun ziekte kan door chroom-6 optreden. Auto-immuun ziekte ontstaat omdat het lichaam zich door middel van een verstoort afweersysteem, de slechte maar ook de goede lichaamscellen gaan aanvallen. Hierdoor kan een orgaan beschadigt raken. Zo kan het schade berokkenen aan verschillende organen zoals de longen, lever en nieren. Ook kunnen er beschadigingen ontstaan aan gewrichten, zenuwen of de huid. Ook kan de werking van het immuunsysteem worden aangetast.Hierdoor kunnen infecties of overbodige celresten niet worden bestreden of afgevoerd. De gevolgen hierdoor variëren van koorts tot reumatoïde artritis

Gezondheidsrisico’s

Duidelijk is dat blootstelling aan Chroom-6 zeer ernstige gezondheidsklachten kan veroorzaken. Ook het milieu kan door chroom-6 vervuiling, ernstig vervuild raken.Chroom-6 valt dan ook onder de hoogste klasse van gevaarlijke stoffen.Bij twijfel laat je eerst een test afnemen door een gespecialiseerd bedrijf en zo ja, dan laat je het ook verwijderen door een gespecialiseerd bedrijf. Voor kleinere projecten kan je ook zelf een test doen en er zijn kleine test setjes te koop op internet. Mocht het wel zo zijn, kies dan voor een professionele aanpak, met beschermende kleding en stofmaskers die voldoet aan de laatste geldende wet- en regelgeving.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Zwavel in je eten kan je ziek maken

Guido Sparreboom

Zware metalen zijn gevaarlijk voor mens en dier

Guido Sparreboom

Zout is nummer 1 wereldwijd doodsoorzaak

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details