Groen Nieuws
Image default

De verkleuring van de bladeren

De verkleuring van de bladeren

Loofbomen kleuren in de herfst prachtig van groen naar geel, bruin, rood of naar oranje. De bladeren vallen in de winter van de boom en alle groei staat in deze winterperiode stil. In warme of tropische landen vallen de bladeren er niet af in de winter en blijven aan de boom voor meerdere jaren. Ook niet elke boom verliest zijn bladeren in de koude gebieden en hebben naalden zoals de spar en de den. Ze hebben naald-achtige bladeren, met een waterdichte waslaag. Om verdamping en bevriezing tegen te gaan, trekken de naaldbomen voor de winter een deel van het vocht terug uit de naalden, zodat die niet kunnen bevriezen. Daarnaast werken de suikers in het sap van de naalden als een soort antivries. Bij uitzondering: verliest de hulst in de winter niet zijn blad ( heeft ook een dik waslaagje en dik blad ) en de lariks verliest als enigste naaldboom wel zijn naalden.

Onze ademhaling

Als wij als mens inademen, komt met de ingeademde lucht veel zuurstof (O2) het lichaam in en als we uitademen, blazen we blazen we lucht die rijk is aan koolzuurgas (CO2) naar buiten. Bladeren kunnen het tegenover gestelde doen en kunnen koolzuurgas en water om zetten in zuurstof. Hierdoor zijn wij als mens, om te kunnen ademen geheel afhankelijk van het plantenrijk. Ook zijn mensen afhankelijk van het geproduceerde voedsel van de plant. Mensen behoren tot de groep planteneters, al kunnen we ook vlees eten.

Fotosynthese

Planten zijn in staat zelf voedsel te maken en dit proces heet fotosynthese (fos = licht en synthesis = samenstellen). Samen met de lichtenergie van de zon is de plant namelijk in staat om zuurstof en voedingstoffen ofwel energierijke koolhydraten te produceren. Dit produceren van zuurstof en koolhydraten vindt plaats in het chlorofyl van de plant. Deze chlorofyl heeft groene pigment korrels, die de plant groen kleuren. In de herfst vindt de afbraak plaats van chlorofyl. De voedingstoffen die vrijkomen gebruikt de boom of struik als reserve voedsel en deze wordt opgeslagen in de takken, stam of wortels. Wanneer deze chlorofyl verdwijnt, maken ook andere kleuren die ook in het blad zitten kans om zich te laten zien en kleuren de bladeren.

Bladeren

Bladeren in warme of tropische landen blijven vaak zitten in de winter. In de landen waar het vriest,  bevriezen de bladeren in de winter en de boom of struik neemt zoveel mogelijk voedingstoffen op uit het blad voordat het verloren zal gaan door de vorst. De  kostbare voedingstoffen die de boom opslaat, heeft de boom of struik het volgend jaar weer nodig om nieuw loof te vormen. Bij het onttrekken in de herfst van deze voedingstoffen uit het blad, verdwijnen de bladgroenkorrels en dat is ook de oorzaak dat de bladeren in deze periode verkleuren. De prachtige verkleuring ontstaat in de herfst als andere pigmenten in het blad gaan domineren.

Kleurstoffen verborgen in het blad

Ook in bladeren zitten kleurstoffen die te vergelijken zijn met de kleurstoffen in fruit. Indien de kleurstoffen uit de groep van de carotenen (bekend van wortel en eidooier) in het blad aanwezig zijn, krijg je gele en oranje kleuren. Bij de kleurstof groep anthocyanen overheersen de rode kleuren, die vooral in de herfst terug te zien zijn bij bevoordeeld Amerikaanse eik of de Amerikaanse esdoorn, maar ook Europese inheemse boomsoorten.

Kruklaagje

In de herfst ontstaat op de grens van bladsteel en tak een steeds dikker wordend kurklaagje. Het transport van voedingsstoffen van en naar het blad verloopt steeds moeizamer. Uiteindelijk is de sapstroom volledig gestopt en valt het dode blad er af.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Zomertijd of wintertijd wat gaat Nederland kiezen?

Wesley van der Linde

Dennenprocessierups komt naar Nederland

Wesley van der Linde

Zelf een geurkaars maken?

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details