Groen Nieuws
Image default

Europees verbod op onnodig plastic

Europees verbod op onnodig plastic, nu dan maar bamboe?

Straatsburg, 24 oktober 2018 – Een overgrote meerderheid in het Europees Parlement heeft op deze dag tegen wegwerpplastic gestemd. De grote aanpak en strijd tegen plastic is hiermee in Europa begonnen en het is daarom een historisch moment. Ruim 87 procent (571 parlementsleden) stemde voor. Hiermee is de oorlog verklaard tegen wegwerp plastic, maar ook andere soorten plastic die in zee te vinden zijn, als stukken van visnetten, plastic flessen, wattenstaafjes, wegwerpdoekjes etc.

Eurocommissarissen Frans Timmermans en Jyrki Katainen hebben met de lidstaten hiermee besloten dat wegwerpplastic vanaf 2021 verboden moet zijn in Europa en andere plastic fabrikanten mee moeten betalen om het plastic op te ruimen of te recyclen.

De plastic soep in de wereldzeeën

70 procent van al het afval in de zee bestaat volgens de Europese Commissie uit deze plastic producten en zorgt dat het milieu ernstig wordt vervuild. Uit onderzoek is gebleken dat de wereldzeeën en oceanen alleen al bestaan uit meer dan 5.000.000.000.000 (5 biljoen) stukken plastic. Het afval zou bij elkaar zo’n 270.000 ton wegen en vormt een grote bedreiging voor de gehele voedselketen.

Wij doen mee, wij zijn tegen plastic

Op onze blog van Groennieuws ‘Plastic verteert tot gevaarlijke minuscule deeltjes’, is te lezen dat de plastic soep in zee via de vis en schelpdieren ook in ons lichaam terecht kan komen en uiteindelijk de mens ook ernstig ziek kan maken. Het gevaar voor de mens zit hem dus vooral in de kleine minuscule deeltjes, veroorzaakt door groot plastic afval in zee. Verder zijn plastic zakken ook direct al gevaarlijk voor o.a. zeeschildpadden of bijvoorbeeld kleinere walvissen, die de plastic zakken aanzien voor kwallen die normaal als hun voedsel dienen, waardoor het onverteerbare plastic in de maag komt en het dier van uithongering sterft. Ook zeevogels eten kleine drijvende stukjes plastic die ze aanzien voor voedsel, met hetzelfde gevolg: massale sterfte van zeevogels. Plastic netten die losgeslagen zijn of weggegooid in zee, vormen weer een gevolg voor vissen, dolfijnen, zeeschildpadden en zelfs walvissen, die er in verstrikt raken en zo langzaam dood gaan of verdrinken. Kortom, alle plastic is schadelijk in zee, maar ook voor ons milieu en zelfs plastic verpakkingen kunnen ‘uitlekken’ in voedsel en drinken en ons ziek maken (zie ook andere blogs over plastic op Groennieuws).

Bioplastic wordt gemaakt van zetmeelplastic en melkzuur plastic

Zetmeelplastic wordt gemaakt van mais, aardappelen, tarwe en rijst. Het is zacht, gevoelig voor water en ondoorzichtig. Melkzuurplastic is ook plantaardig en komt van gefermenteerde suiker van mais of suikerbieten. Melkzuurplastic is doorzichtig, sterk en waterbestendig.In zee duurt het verteren hiervan daarom heel erg lang. Hierdoor is deze biologisch afbreekbare plastic zak in zee net zo schadelijk voor dieren, als gewoon plastic.

Recyclen of zeg nee tegen plastic verpakkingen gemaakt van aardolie

Plastic moet door de consument worden gerecycled, maar het is nog beter om het compleet te vervangen door duurzame materialen. Het is beter om een papieren rietje te geven of houten bestek bij de fastfood restaurants, dan plastic. In veel arme landen of in afgelegen gebieden of eilanden, kan je niet recyclen en rijkere landen doen het nog onvoldoende. Hierdoor komt het zwerfafval toch in rivieren of de zee terecht. Plastic is een gevaarlijk chemisch product, gemaakt van aardolie, waaraan giftige stoffen zijn toegevoegd zoals o.a. chemische weekmakers. In voedsel verpakkingen kunnen deze ‘uitlekken’. Bij de verbranding komen er giftige chemische stoffen vrij, die alleen bij super dure afval verbrandingsovens kunnen worden tegengegaan.

Eerdere maatregelen hebben geholpen

Gratis plastic tasjes zijn sinds begin 2016 verboden. Daardoor is het aantal gebruikte plastic tasjes met 70 procent afgenomen. Sinds het Europees Parlement de maatregel heeft uitgeroepen en de lidstaten hebben ingestemd om plastic tassen bij de kassa te laten betalen, is het aantal plastic tassen in de Noordzee met de helft verminderd.

De vervuiler betaalt en dat is op de eerste plaats de producent

Ook noemt de commissie al het wegwerpplastic een verspilling van grondstoffen, wat weer slecht voor de economie. De verspilling veroorzaakt grote schade aan het milieu en kost Europa jaarlijks miljarden om het plastic afval op te ruimen. In het pakket zijn maatregelen getroffen die ervoor moeten zorgen dat fabrikanten van plastic verpakkingen, sigaretten, visnetten, maar ook van bijvoorbeeld wegwerpdoekjes, moeten meebetalen aan de kosten van het opruimen van hun afval. Tot dusver worden die kosten op de samenleving afgewenteld. Vanaf nu worden fabrikanten verantwoordelijk gehouden voor de vervuiling die hun producten teweegbrengen.

Aankomende maatregelen

Binnenkort komt er dus een verbod in Europa op onnodige plastic producten, waarbij specifiek plastic wattenstaafjes, rietjes, roerstaafjes, plastic borden en bestek en stokjes waar ballonnen aan vast worden gemaakt, worden genoemd. Daarnaast moet het gebruik van plastic drinkbekers en maaltijd verpakkingen worden ontmoedigd, bijvoorbeeld door deze duurder te maken en de producent extra geld in rekening te brengen om het plastic op te ruimen. Daarnaast komen er waarschuwingsteksten op dit soort plastic producten met informatie over de negatieve gevolgen voor het milieu.

Andere maatregelen concreet:

Doppen en lipjes van verpakkingen moeten vast blijven zitten aan de verpakking, zodat ze niet los opgegeten kunnen worden door dieren in zee.

Het parlement wil ook dat negen op de tien plastic flessen in 2025 gescheiden worden ingezameld, bijvoorbeeld via statiegeldregelingen. Ruim een op de drie flessen moet dan van hergebruikt plastic zijn gemaakt.

Zee zigeuners droppen plastic direct in zee, omdat ze er verder niks mee kunnen!

Daarnaast wil de Commissie ook dat de lidstaten de burgers bewuster gaat maken van de gevolgen van wegwerpproducten. Dit geldt bijvoorbeeld voor ballonnen, maandverband en vochtige doekjes. In het voorstel staat dat op het label van deze wegwerp producenten duidelijk moeten worden vermeld, waar je het product kunt recyclen, welke negatieve impact het product heeft op het milieu en hoeveel plastic erin is verwerkt.

Wat moeten deze maatregelen op leveren?

Brussel wil met deze nieuwe maatregelen de vervuiling en aanwezigheid van de tien wegwerpproducten die op de lijst staan beperken, waardoor meer dan de helft van al het plastic in zee moet worden teruggedrongen rond 2030. Volgens de Commissie voorkomt het plan hiermee milieuschade ter waarde van 22 miljard euro en een Co2-uitstoot van 3,4 miljoen ton.

Multinationals en bedrijven springen in op de vraag naar duurzaamheid

Multinationals en bedrijven moeten wel mee gaan werken aan deze nieuwe maatregelen. Daarnaast willen bedrijven niet bekend staan als een vervuilend bedrijf en willen deze geld verdienen aan de vraag van de consument naar duurzame producten. Er wordt gezocht naar duurzame materialen die het plastic kunnen vervangen of manieren om minder (wegwerp)verpakkingsmateriaal te gebruiken. Zo wordt plastic bestek al vervangen door houten vorken, papieren rietjes en messen en borden van bamboe als alternatief.  Plastic kan echt niet meer, de oorlog tegen plastic is begonnen.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Guido Sparreboom

Bio-melkvervangers zijn niet altijd even voedzaam

Guido Sparreboom

Goud uit oude mobieltjes

Guido Sparreboom

Elektrisch rijden wordt steeds aantrekkelijker

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details