Groen Nieuws
Image default

Monsanto en glyfosaat: Roundup

GM Gifsoja ‘verantwoord’?

Nederland is ’s werelds op één na grootste importeur van soja. Deze soja gaat vooral als veevoer naar de bio-industrie. In Zuid Amerika leidt de productie tot ontbossing, vergiftiging van mens en milieu, en verdrijft het kleine boeren van hun land.

Wat is Roundup Ready soja?

Roundup Ready soja is resistent gemaakt tegen Monsanto’s eigen onkruidverdelger. De teelt is eenvoudig: je zaait een veld in met soja, zonder ploegen. Bespuit het land met Roundup (glyfosaat), en alles gaat dood – behalve de resistente soja (of RoundupReady maïs, want die bestaat ook al). Herhaal dit om de maand en voeg naar wens andere pesticiden bij. Sproeien kan met tractoren of met vliegtuigen

Gezondheidsproblemen

Wie in de buurt van het veld woont krijgt keer op keer de volle laag gif.
Met alle kwalijke gevolgen van dien. Het leidt tot zowel acute als
chronische gezondheidsproblemen bij mensen. Kinderen zijn extra
kwetsbaar. De voedselgewassen op naast gelegen velden lopen schade
op, en dieren die met glyfosaat vervuild water drinken gaan dood. Zo
worden hele gemeenschappen en gebieden structureel vergiftigd.

De bodemvruchtbaarheid

gaat na enkele jaren Roundup Ready sojateelt hard achteruit. Dat leidt tot gebruik van steeds meer kunstmest. Roundup doodt veel van de bodemorganismen. Door resistentie van onkruiden is bestrijding nodig met meer Roundup, of met een andere onkruidverdelger. De teelt vraagt daarom extra veel landbouwgif.

Mede door deze manier van produceren heeft de sojateelt een enorme vlucht genomen.Het leent zich bij uitstek voor zeer grootschalige productie, met inzet van veel bestrijdingsmiddelen, maar zonder menskracht. Alleen al daarom kan het nooit duurzaam of verantwoord zijn.

Omgeven door sojavelden: 200 kankerpatiënten op 5.000 inwoners

Eind december verbood de rechter in de stad Cordoba, Argentinië, het bespuiten van gewassen op een afstand van minder dan 1500 meter van de wijk Ituzaingó. Aanleiding was een sterke stijging van ernstige ziektes. Van de 5.000 inwoners lijden er 200 aan kanker. Elke familie telt tenminste een ernstig zieke. Al tien jaar lang voeren de inwoners van deze door sojavelden omgeven wijk strijd tegen de vergiftiging. Sofi a Gatica, een van de verontruste moeders verklaarde: “Eindelijk gerechtigheid voor ons en onze buren.” Het verbod is het eerste in zijn soort in Argentinië, waar het bewoners eindeloos veel moeite kost om gerechtigheid te krijgen tegen de machtige sojaboeren.

De gezondheid

Op 21 maart werd dit goede voorbeeld gevolgd door een rechter in Santa Fe, Argentinië, midden in een enorm sojagebied. De gezondheid is belangrijker dan de soja, zo luidde de conclusie. De gentech-soja waar het hier om gaat groeit op grond die niet recent is ontbost en voldoet wat dat betreft aan de criteria voor ‘verantwoorde’ soja. Met de huidige beperkte criteria is de kans groot dat deze soja straks het label ‘verantwoord’ krijgt.

Ten eerste dus gentech-soja. In het huidige voorstel voor de criteria wordt gentech niet genoemd, en het is dus geen criterium.Uitsluiten van gentechsoja staat niet op de agenda. Dit is niet verbazingwekkend, want de grootste sojaproducenten binnen de Ronde Tafel verbouwen gentech RoundupReady soja. Onlangs zijn zelfs Monsanto en Syngenta toegelaten tot de RTRS. Zij hebben groot belang bij het aanleveren van de bestrijdingsmiddelen en zaden voor gentech-soja. De Braziliaanse boerenorganisatie FETRAF stapte na een jaar al uit de Ronde Tafel, precies omdat deze soja niet uitgesloten zou worden.

Ontbossing

De criteria laten ontbossing gewoon toe, ook in de toekomst, zolang het gebied door een lokale of nationale overheid is aangewezen als uitbreidingsgebied voor de landbouw. Gebieden die voor 2008 ontbost zijn kunnen toch ‘verantwoorde’soja produceren. Mogelijk schuift die datum zelfs nog verder op in de toekomst.

De criteria stellen zeer basale minimum eisen aan

werkomstandigheden, maar de sojateelt zelf levert nauwelijks werk. De sojateelt neemt massaal land over van kleinschalige bedrijven, die veel meer werk en bestaansmogelijkheden bieden. Ook (of juist) de meest grootschalige producenten komen in aanmerking voor het ‘verantwoorde’ label. Het overmatige pesticidengebruik op gentech- soja wordt niet aangepakt met de criteria. In elk geval de eerste jaren mag nog gespoten worden met landbouwchemicaliën die in de EU verboden zijn, zoals Paraquat. Bij gebruik van veel Roundup wordt onkruid resistent tegen dat middel. Boeren gaan dan of meer Roundup spuiten, of weer andere herbiciden (als paraquat) gebruiken.

Het label

‘verantwoord’ stimuleert gebruik van ‘biodiesel’ uit soja. Met dit certificaat kan het de Europese markt makkelijker op. Dat maakt het product meer waard en dat betekent een stimulans voor de expansie van de sojateelt. Daarom doen Shell en BP nu ook mee aan de RTRS. Er zijn nog vele andere punten van kritiek te geven op de concept criteria en indicatoren van de RTRS, waarvan een aantal beschreven in de brief van zes Nederlandse NGO’s.

Genetisch gemanipuleerde gewassen

Genetisch gemanipuleerd voedsel zou nodig zijn om de honger in de wereld te bestrijden. Dat willen de bedrijven ons graag laten geloven. Bij veel consumenten bestaat echter weerzin tegen genetisch gemanipuleerde gewassen. Terecht, want een aantal van de objectieve studies die er zijn tonen ernstige bijeffecten. Bedenkelijk is dat veel andere studies zijn verricht in opdracht van de bedrijven die belang hebben bij het op de markt brengen van hun gewassen.Veel van deze studies voldoen niet aan de wetenschappelijke standaard, maar worden wel gebruikt om te rechtvaardigen dat de producten op de markt komen.

Het boek ‘Seeds of Deception’ van Jeffrey Smith beschrijft hoe weinig openheid en hoeveel manipulatie er plaatsvindt rond genetisch gemanipuleerd voedsel. Onderzoek door bedrijven is partijdig, alarmerende aanwijzingen ove rgevaren voor de gezondheid worden aan de kant geschoven en er wordt zware politieke druk uitgeoefend. Het boek leest als een thriller, maar beschrijft feiten. Wetenschappers in de VS, Canada en Engeland zijn omgekocht en bedreigd, documenten zijn ontvreemd. Gegevens uit onderzoeken zijn weggelaten of gemanipuleerd. Monsanto, de producent van de GM Roundup Readysoja, speelt een bedenkelijke rol in dit geheel. Functionarissen die zich beklaagden zijn overgeplaatst of ontslagen.

Dit soort experimenteel voedsel eten is gokken met je gezondheid. Het bijzonder zorgvuldig gedocumenteerde boek laat weinig twijfel over de gevaren van genetisch gemanipuleerde gewassen.

Effecten GM soja onvoldoende onderzocht

Er is nooit grondig onderzoek gedaan naar de milieu- en gezondheidsgevolgen van RoundupReady soja en bijbehorende bestrijdingsmiddelen. In de Europese Unie worden gentech gewassen toegelaten (op de markt of voor teelt) op basis van een besluit van de EFSA, de Europese Voedselauthoriteit. Maar de EFSA beoordeelt alleen op basis van gegevens aangeleverd door de biotech bedrijven zelf. Reden tot twijfel is er genoeg. Een voorbeeld is een oriënterend onderzoek van Dr. Irina Ermakova van de Russische Academie van Wetenschappen in Moskou. Het is een beperk onderzoek, maar wel met verontrustende resultaten. Meer dan één derde van het nageslacht van vrouwtjesratten, die RoundupReady (R) gentech-soja gevoerd kregen, bleef ernstig achter in de groei. Meer dan de helft stierf binnen drie weken na de geboorte.

Protesten tegen Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja

Organisaties van kleine boeren steunen de RTRS niet. Integendeel, zij hebben zich er duidelijk tegen uitgesproken en bij elke internationale RTRS conferentie wordt geprotesteerd. Er zijn verscheidene verklaringen uitgebracht door maatschappelijke organisaties en boerenbewegingen, tegen de RTRS. De protestbrief van de Global Forest Coalition roept NGO’s op Ronde Sojatafel te verwerpen, en in plaats daarvan de overconsumptie van vlees en brandstof in de rijke landen aan de kaak te stellen.

Ook de protestbrief van Friends of the Earth International tegen de RTRS spreekt duidelijke taal: “De enige verantwoorde soja is minder soja. De Ronde Tafel staat echte oplossingen in de weg”.

Ronde Tafel krijgt onvoldoende

In februari dit jaar stuurden zes Nederlandse milieu- en ontwikkelingsorganisaties een brief aan de betrokken ministers, waarin zij kritiek leveren op de RTRS: “De standaard betreft het land, water, voedsel en bestaansrecht van talloze landlozen, kleine boeren, seizoenwerkers, vrouwen en mannen, inheemse volkeren en plattelandsgemeenschappen. Noch zijzelf, noch organisaties die hun belangen vertegenwoordigen zijn echter serieus betrokken bij het opstellen van de standaard. De RTRS en de aankomende standaard hebben daarom nu al een slechte naam bij het maatschappelijk middenveld in veel betrokken ontwikkelingslanden, zoals in Latijns Amerika en mist daar en hier draagvlak en legitimiteit.”

De conclusie van de brief luidt: “In de huidige vorm zijn wij van mening dat de RTRS niet bijdraagt aan de toekomstige verduurzaming van de sojaproductie en handel, en ook niet aan de beleidsdoelstellingen ten aanzien van armoedebestrijding, duurzame ontwikkeling en biodiversiteitbescherming van de Nederlandse overheid”.

De Wereld volgens Monsanto op beeld

In een bijzonder boeiende documentaire laten filmmaakster Marie-
Monique Rodin en haar filmploeg zien wat een crimineel bedrijf Monsanto
is. Doel is controleren van de voedselproductie en daar grof aan
verdienen, niets meer of niets minder. Daarvoor gaat geen middel te
ver. Monsanto is berucht door de verkoop van PCB’s,
kankerverwekkende gifstoffen die in elk levend wezen op deze
planeet zitten. Tientallen jaren werden deze verwerkt als
koelvloeistof in elektromotoren, terwijl Monsanto van de gevaren op
de hoogte was. Ook het uit de Vietnamoorlog beruchte Agent
Orange is een product van Monsanto. Nu is het bedrijf overgestapt
op de productie van genetisch gemanipuleerde gewassen, en de bestrijdingsmiddelen die nodig zijn voor de teelt van deze gewassen. Nu vergiftigt het bedrijf niet alleen het milieu, maar ook ons voedsel. De documentaire duurt 1 uur en 50 minuten, maar is zeer de moeite waard. Het laatste deel gaat over de teelt van soja en de verstrekkende gevolgen in Paraguay

Landbouwgif

Is misschien wel de gevaarlijkste veroorzaker van kanker en zit om ons heen tot op de poolkappen toe ( DDT wordt nog in Africa gebruikt) waar het zich een weg baant naar de laatste natuurvolkeren die net zo goed ziek worden of onvruchtbaar terwijl zij ook geen idee hebben wat er nu aan de hand is. Wij zijn onze wereld aan het vernietigen op grote schaal en daarmee ook ons zelf.

Bijzonder is het dat we denken dat de toename van ziekten als kanker, dementie, Parkinson etc. zomaar uit de lucht koken vallen.

Bedrijven die economische belangen

Onze politiek wordt aangestuurd door grote gif bedrijven die economische belangen veilig stellen. Het wordt tijd dat onze gezondheid boven alles gaan stellen en we ons niet langer door de macht van het grote geld laten leiden.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Zwavel in je eten kan je ziek maken

Guido Sparreboom

Zware metalen zijn gevaarlijk voor mens en dier

Guido Sparreboom

Zout is nummer 1 wereldwijd doodsoorzaak

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details