Groen Nieuws
Image default

Het placebo-effect is bij iedereen verschillend

De Hersenen zijn gemakkelijk ‘te foppen’

De hersenen van mensen zijn gemakkelijk te ‘foppen’ met het placebo-effect. Patiënten die gebruik maken van een placebo (bewust of onbewust) krijgen te maken met het zogenoemde ”placebo effect”. Dit kan zorgen voor minder factoren en kan zelf zorgen voor volledige genezing. Hoe groter de groepsdruk zoals in een ziekenhuis, kerk of bedevaartsoort, hoe intenser het geloof op genezing. Dit zal dan leiden tot de hersenen die over gaan om stoffen aan te maken en signalen af te geven. Dit kan er dan ook toe leiden dat de persoon zich beter zal gaan voelen. Vroeger werd dit dan ook vaak gebruikt door kwakzalvers, de producten werden dan vaak ook als degelijk medicijn gebruikt. Echter hadden de stoffen niks te maken met de genezing.

Bedevaartsoord

Lourdes is een bedevaartplaats in Frankrijk, hier vinden jaarlijks wonderbaarlijke genezingen plaats. Zo kunnen mensen na 40 jaar invalide geweest te zijn, opeens weer lopen na een bezoek aan dit katholieke oord. Natuurlijk gaat het te ver om te bewijzen of het om bovenaardse krachten gaat of we hier te maken hebben met het placebo-effect. Het belangrijkste aan het bezoek aan Lourdes of andere bedevaartsoord is dat mensen kunnen geloven en hopen op een genezing.

Het placebo-effect

Het placebo-effect is wetenschappelijk dan ook onderbouwd en van alle tijden en alle culturen. Bij het placebo-effect kunnen niet werkende medicinale kruiden of medicamenten toch door het placebo-effect een positieve werking hebben. Hierdoor kunnen ‘nep genezers’  of ‘tover dokters’ toch er toch nog voor zorgen dat de patiënt zich beter gaat voelen. Zo zijn er honderden verhalen te vertellen, waarbij het placebo-effect toch effect heeft gehad. Een opvallende verhaal is dat dokters in de  Tweede Wereldoorlog gewonde soldaten aan het Afrikaanse front behandelde met placebo’s omdat er geen morfine meer voorradig was. Ze kregen in plaats van pijnstillers een zoutinjectie. Hierdoor konden de gewonde soldaten die vreselijke pijn hadden, zonder morfine worden geopereerd. Maar er zijn ook verhalen dat mensen dronken werden van alcohol vrij bier tot mensen die zelfs voor een groot deel genazen na het slikken van placebo tabletten of omgekeerd, de patiënt die opeens meer pijn ervaart, nadat de verpleegkundige net had gedaan alsof  zij de morfine had  afzet. Placebo’s hebben zo bewezen dat ze toch een goede uitwerking hebben en dat sommige medicijnen niet of nauwelijks beter werken. Zo hebben mensen die lijden aan depressiviteit ook voor ongeveer de helft kans dat de depressiviteit weggaat

Het placebo-effect is bij iedereen verschillend

Het placebo-effect werkt niet bij iedereen en de uitkomsten van onderzoek kunnen per ziektebeeld, maar ook per persoon verschillen. Het gemiddelde ligt ongeveer op een derde van de patiënten die er op vooruit gaan bij het placebo-effect. Echter kan het in sommige onderzoeken oplopen tot 2/3e van de participanten. Het beste werkt het placebo-effect, wanneer de patiënt eerder de ervaring heeft gehad dat hij bij het gebruik van een bepaalde medicatie, minder pijn krijgt en bij een placebo deze op dezelfde manier in dezelfde situatie wordt toegediend, liefst door een dokter of arts. De patiënt moet dan ook daadwerkelijk geloven in de genezing.

Topsporters

Ook bij topsporters is uit onderzoek gebleken dat bij inname van pillen die de prestaties zouden doen verhogen, er een verbetering van twee tot drie procent plaats vond bij zowel wielrenners als hardlopers.

De kleur van de pil, het aantal en de prijs kan de effecten van het placebo beïnvloeden.
Twee of meer placebo pillen werken beter dan een pil. Zelfs de kleur, de prijs of het aantal behandelingen kan effect hebben op het placebo effect. Hoe ”echter” het lijkt, hoe krachtiger het placebo effect. Maar het placebo-effect werkt alleen bij een bepaalde groep mensen die er gevoelig voor zijn en met gezondheidsproblemen tobben. Zij die denken dat ze door op deze manier beter kunnen worden of hier vatbaar voor zijn.  Zo zal de groep met patiënten die daadwerkelijk medicatie slikken van de placebo kunnen genezen. Vaak geven de patiënten van beide groepen aan; verbetering te voelen. Echter zal dat in de regel wel altijd meer zijn bij de groep die die echte medicatie slikt of behandeling krijgt. Deze manier van genezing is dan ook voor de medische wetenschap een bijzonder fenomeen, dat nog maar eens aangeeft hoe apart onze hersenen werken.

Waarheid of nep

Dokters, de farmaceutische industrie en natuurgenezers willen niet weten van het placebo-effect. De meeste dokters zijn er overtuigd van dat de chemicaliën die in hun voorgeschreven pillen zit écht werken. Acupuncturisten en natuurgenezers willen vaak dan ook niks weten van het placebo-effect en geloven in hun eigen geneeswijzen. Ze gaan er dan ook aan voorbij dat het placebo-effect áltijd aanwezig is bij alle patiënten.’

Medicatie is chemisch en werkt ook niet altijd bij iedereen

Medicatie die voorgeschreven wordt door een dokter of arts is meestal altijd chemisch en onderdrukt meestal alleen tijdelijk het probleem en geneest in de regel dus niet. Soms is het ook heel moeilijk om pijn te bestrijden, zonder dat je mensen bijna vergiftigd met pijnbestrijders. Het is dus wel opmerkelijk dat placebo pillen bijna net zo’n groot effect hebben bij patiënten met behandelbare problemen, zoals chronische pijn, dan de gewone medicatie, alleen veel gezonder.

FMRI van de hersenen

Niet iedereen reageert even sterk op het placebo-effect, Dit blijkt uit een FMRI schan van de hersenen waaraan te zien is dat de hersenen van sommige mensen minder erg reageren dan andere. Bij de mensen die aanmerkelijke verbetering voelde, bleek ook een sterkere activiteit in hun rechter MID frontale gyrus (gebied in de hersenen) te zien. Bij de mensen die geen verbetering voelde, was dat dan ook niet het geval. Het geeft aan dat niet iedereen even gevoelig is voor het placebo-effect en het is dus niet bij iedereen toepasbaar is of effectief.

Nieuwe medicatie wordt ook onderzocht op het placebo-effect daarvan

Nieuwe medicatie wordt wel degelijk onderzocht of de werkzame stof van het medicijn daadwerkelijk werkzame stoffen bevat of dat er sprake is van een placebo-effect.

Placebo of door gewone genezing

Veel chronische ziektebeelden kunnen door het placebo-effect verminderen zo niet genezen raken, maar ook omdat het ziektebeeld van tijdelijke aard was. Zo kunnen griep, rugpijn, vermoeidheidsklachten e.d. van tijdelijke aard zijn en uit zich zelf ook weer weggaan, zonder placebo effect of werkzame medicatie.

De hersenen maken stofjes aan bij het placebo-effect

Geest en lichaam werken samen en uit verschillende onderzoeken is gebleken dat het placebo-effect niet alleen werking heeft op de hersenen, maar ook lichamelijk verandering. Zo reageren de hersenen bij het placebo-effect door onder andere neurotransmitters aan te maken, zoals dopamine en doordat het lichaam  zelf pijnstillende stoffen vrij zal maken. Zo kunnen de hersenen bij een patiënt met Parkinson, die spraak of beweging problemen heeft; deels worden genezen door het verstrekken van Parkinson medicatie, maar ook placebo-pillen. Bij beiden wordt de hoeveelheid dopamine in dat hersen verhoogd wat ten goede komt aan de spraak en de mogelijkheid om beter te kunnen bewegingen. Zo zijn veel geestelijke gezondheid klachten ( Parkinson, dementie, depressiviteit e.d.) te verhelpen door het placebo-effect, maar ook lichamelijke klachten ( pijn, benauwdheid, ontstekingen e.d.) door het placebo-effect te verhelpen.

Placebo’s helpen bijna bij alles

Onze hersenen zijn dus tot meer in staat dan we zouden denken. Voorop staat nog altijd preventief gezondheidsklachten tegen gaan door een gezonde levenswijzen er op na te houden. Dus beweeg, eet gezond, probeer stress tegen te gaan etc.

Zomertijd of wintertijd wat gaat Nederland kiezen?

Wesley van der Linde

De grote stroom aan vluchtelingen moeten nog komen

Guido Sparreboom

Extreme bevolkingsgroei en armoede

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details