Groen Nieuws
Image default

Zorgen over Stikstof en PFAS met grote gevolgen voor bouwprojecten

PFAS zijn chemische stoffen en komen in Nederland werkelijk overal voor. Zowel in materialen, vaste en vloeibare stoffen, maar ook door vervuiling in de bodem, in het grondwater, in sloten en rivieren. Ze zijn chemisch en afkomstig van chemische bedrijven. In de jaren 60 waren deze chemische stoffen populair en werden o.a gebruikt voor hitte bestendige  en vochtwerend materialen of stoffen te fabriceren. Zo werden ze gebruikt voor bakpapier, brandblussers, regenjassen of voor spray om je schoenen water dicht te krijgen. Schijnbaar wist men niet hoe vervuilend deze chemische stoffen waren, maar nu zitten we met de gevolgen dat deze niet afbreekbare chemische stoffen in het milieu terecht zijn gekomen door uitstoot of vervuiling van deze chemische fabrieken.  Of wisten we het in de jaren 60 wel dat het vervuilende stoffen waren, maar deden we aan ‘struisvogelpolitiek’ Toen bestonden er namelijk bijna nog geen milieunormen en fabrieken vervuilde toen nog volop! Greenpeace was voor hippies en milieu activisten een last. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) in juli 2019 tijdelijke, strenge regels ingesteld voor het omgaan met grond of grondwater waar Pfas in zit. Dit om te voorkomen dat de natuur en onze gezondheid nog grotere risico’s lopen. Hoe groot de risico’s zijn is moeilijk te zeggen, maar hoe hoger de concentratie PFAS, hoe groter het risico. Bakpapier zou dus geen kwaad kunnen, maar er zijn wel gevaarlijke concentraties PFAS waar genomen rond chemische fabrieken.

Wat is Pfas?

PFAS heeft er voor gezorgd dat we te maken hebben met een ongekend groot milieu schandaal in Nederland, maar ook dat de bouwwereld geen grond meer mag verplaatsen zonder bemonstering en goedkeuring. PFAS zijn dus schadelijke chemische stoffen die zo alomtegenwoordig zijn in het milieu, door jaren lange vervuiling van chemische fabrieken, dat ze in bijna elke schep grond zitten. Ze zijn doordat ze niet afbreken in het milieu niet alleen schadelijk voor de natuur, maar in zekere mate loopt ook de gezondheid van mensen hierdoor gevaar. Deze poly- en perfluoralkylstoffen bestaat uit 6000 verschillende chemische stoffen, die gebruikt worden of gebruikt zijn voor de fabricage van bijvoorbeeld de antiaanbaklaag in Teflon pannen. Deze worden hierdoor onverwoestbaar en hittebestendig zolang je de pan niet op het vuur laat staan. Bij oververhitting worden ze wel giftig. Verder worden ze ook gebruikt voor  bakpapier, in verf, blusschuim en make-up etc.

Sinds 2012 is duidelijk dat PFAS schadelijk kunnen zijn voor de volksgezondheid. In dat jaar werd ook al een expertisecentrum opgericht. En regels gesteld aan de maximale hoeveelheid PFAS per kilo grond. Een aanzet daarvoor kwam pas in maart van dit jaar toen het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) een onderzoek naar de risicogrenzen van deze stoffen publiceerde.

In 2012 werd zogenaamd pas duidelijk dat PFAS stoffen schadelijk kunnen zijn!?

Nog steeds is niet duidelijk bij welke hoeveelheid PFAS schadelijk kan zijn. Het is net als landbouwgif ‘onbekend’ en de gevolgen als kanker komen pas jaren later en zijn moeilijk te bewijzen.Staatssecretaris Stientje van Veldhoven kwam daarom in juli met een norm: iedere kilo grond mag niet meer dan 0,1 microgram PFAS bevatten. Het gaat dan wel om grond die in aanraking kan komen met oppervlakte water. Voor woon- en industriegrond gelden hogere normen.

Na boeren ook bouwers aan het demonstreren

De bouw maar een klein deel (nog geen 3 procent) van de totale stikstof uitstoot. Daar ook onder de aanleg van wegen en de vraag is of de bouwwereld of niet terecht wordt aangepakt. In hoeverre komt die PFAS dan vrij als je grond verzet?

De bouwwereld, grondverzetters en transporteurs dragen nu de gevolgen van de hoge stikstof uitstoot en nu ook de gevolgen van de vervuiling van PFAS. Het stikstof probleem staat op zich los van de PFAS vervuiling, maar in de bouwwereld waar grond wordt verzet en veel stikstof vrijkomt door o.a voertuigen, komen ze beiden als last bij elkaar op de schouders van bouw en grondverzet bedrijven. Voor hen zijn de gevolgen groot en stikstof en PFAS zorgen ervoor dat ze bouwprojecten stil komen liggen. Voorlopig zijn er geen mogelijkheden om in de bouw geen stikstof uit te stoten of geen PFAS op te graven bij het grondverzet. Momenteel is de controle groot op PFAS en grond die verplaatst wordt, moet eerst worden bemonsterd om te controleren of de dosering PFAS niet te hoog is. Bij alle grond die baggeraars, grondverzet bedrijven willen verplaatsen om bijvoorbeeld een bouwterrein op te hogen, moeten ze zich aan het PFAS-maximum van Van Veldhoven houden. Het maximum van de limiet is al snel bereikt en uitslagen en vergunningen laten op zich wachten, omdat de analyse van de grondmonsters langzaam gaat daar er onvoldoende laboratoria zijn om het uit te voeren. Daarbij is de kans dat de grond schoon genoeg is zeer klein en ligt soms, maar op 2 tot 10%.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Nederland is het land van de bestrijdingsmiddelen

Guido Sparreboom

Kokosmelk bevat veel calorieën

Guido Sparreboom

Alles over huisstofmijt en allergie in de slaapkamer

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details