Groen Nieuws
Image default

Zomer 2018 heeft door klimaatverandering alle records gebroken

Klimaatopwarming

Bosbranden, overstromingen, tornado’s, droogtes of juist erge regenval hebben de laatste twintig jaar ernstige gevolgen gehad en zijn in deze tijd schrikbarend toegenomen. Het is normaal dat er bosbranden zijn elk jaar, maar in juni 2018 waren er in California 40 branden tegelijk aan de gang en duizenden mensen moesten worden geëvacueerd. Ook elders in de wereld waren er een record aantal aan bosbranden en volgend jaar wordt dit record wel zeker opnieuw overschreden tot we geen bos meer over houden.

Andere ongekende natuurrampen

Aan coral bleaching, ofwel het verbleken en afsterven van de koralen, is bij Groennieuws.nl al een blog gewijd. Hierin werd beschreven dat bijna de helft van onze koralen wereldwijd dood zijn ten gevolgen van zijn de opwarming van de oceanen. Verder zijn er ook andere gevaren, zoals het optrekken van de Tijgermug in Europa. Normaal komt deze mug voor in Azië, maar deze heeft nu kans gezien om zelfs in Nederland te kunnen overleven. Muggen kunnen tropische ziekten overbrengen als Malaria. De tijgermug is in Nederland nog zo goed als niet besmet met ziekten en brengen deze dan ook nog niet over. Als deze tropische ziekten ook naar Europa komen dan is de tijgermug bekend om ziektes over te brengen als knokkelkoorts, gele koorts en het zika virus. Mocht je gestoken worden door een mug met zwart/wit gestreepte pootjes, dan is het de tijgermug die bulten achterlaat die wel een week blijven, maar gelukkig nog geen ziektes kan verspreiden…tot nu toe! Opvallend is dat de bijen door bestrijdingsmiddelen afnemen en muggen, horzels, wespen en reuzenwespen als de Hoornaars juist elk jaar meer toenemen. Ook andere ziekten kunnen eerder ontstaan in Nederland, omdat de temperatuur toeneemt, neem bijvoorbeeld de blauwalgen. Deze gedijen in warm water en zijn eigenlijk geen algen of wieren maar bacteriën die de gezondheid van een hond of mens die in het besmette water heeft gezwommen ernstig kan aantasten. Een andere bacterie die in het water voorkomt is de ziekte van Weil, die door urine van ratten wordt verspreid (ook op het land). Alle gevaarlijke bacteriën nemen ernstig toe wanneer er vocht en warmte is en zo zijn er in de toekomst meer ziekten te verwachten.

Weet durft het nog te ontkennen?

Tegenwoordig  hoef je geen weerdeskundige meer te zijn om klimaatveranderingen waar te kunnen nemen. Bijna alle klimaatwetenschappers, zo’n 97 procent, zijn het er dan ook over eens dat de klimaatopwarming een gevolg is van de door mensen uitgestoten broeikasgassen. Sinds de industriële revolutie neemt de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer toe. Menselijke activiteiten, zoals landbouw, veeteelt en gaswinning, dragen bij tot de uitstoot van broeikasgassen zoals methaan (CH4) en lachgas (N2O) en via ingewikkelde chemische reacties tot de vorming van extra ozon (O3) nabij het aardoppervlak.

Je hoeft zelfs geen bioloog te zijn om waar te kunnen nemen dat midden in de zomer de bomen deels hun blad in het bos laten vallen. Boeren in Nederland klagen ook dat hun gewassen veel te leiden hebben van de droogte en landen als Zweden en Australië luidden augustus 2018 zelfs de ‘noodklok’ en moesten noodgedwongen hun vee gaan opruimen, omdat er geen voedsel meer was.

Hoe lang kunnen we nog op de media nog ‘mooi weer spelen’?

Op het Nederlandse nieuws is er nog steeds te weinig aandacht voor de gevolgen van de klimaatopwarming. En vooral in de USA lijken ze nog steeds niet te beseffen dat de klimaatopwarming misschien wel eens te maken kan hebben met de hoge vlees consumptie of door het rijden van te grote wagens. Trump blijft zijn eigen inkomsten en de behoefte van het volk beantwoorden door van het gemaakte klimaat akkoord in Parijs 2015 af te stappen. Geld is belangrijk in een kapitalistisch land, al vergeten ze dat de verliezen veroorzaakt door klimaatrampen de kosten steeds verder omhoog drijven.

‘Utrecht bij zee’

Omdat 10 procent van de wereldbevolking in laaggelegen kustgebieden woont, en omdat driekwart van alle grote steden aan de kust liggen, is toenemende zeespiegelstijging een van de grootste risico’s van klimaatverandering. In Nederland ligt 26 procent onder zeeniveau en 29 procent is gevoelig voor rivieroverstromingen. Voor 55% kan Nederland dus onder lopen indien de zeespiegel blijft stijgen. China, Egypte, Bangladesh, Vietnam, de Bahama’s lopen daarbij ook een groot gevaar in de toekomst om onder water te komen te staan. In Nederland hebben we dat probleem wanneer de zeespiegel 5 meter zou stijgen, maar in ontwikkelingslanden en eilanden begint het nu al een rol te spelen, omdat deze zich veel minder goed kunnen verdedigen tegen het water. Wanneer de stijging doorzet zullen ook de kuststreken wereldwijd onderlopen en minimaal 250 miljoen mensen zouden dan noodgedwongen moeten vluchten naar het binnenland of andere landen. Een stijging van een kleine meter, dat zeker wel wordt gehaald voor het jaar 2100 heeft dat dan als gevolg.

Het stijgen van de zeespiegel

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) schat in dat de zeeën aan het eind van deze eeuw 45 à 75 centimeter hoger staan, afhankelijk van de uitstoot van broeikasgassen én van de aannames in de klimaatmodellen. In die schattingen is niet meegenomen dat de poolkappen versneld afkunnen brokkelen doordat het verwarmde zee water ook de onderkant van de ijskappen kan doen smelten. Ditzelfde geldt ook voor de buiten temperatuur die de buitenkant laat smelten.

Volgens het KNMI bestaat er maar een kleine kans dat de zeespiegel voor de Nederlandse kust in 2100 drie meter is gestegen. De kans is klein, maar de gevolgen zouden groot zijn, aldus het KNMI. Dat een of twee meter stijging van de zeespiegel al rampzalige gevolgen kan hebben voor alle kuststroken wereldwijd en ook voor Nederland wordt minder belicht. Momenteel staan al veel eilanden onder water en er wordt volop geëvacueerd. Zo zou alleen al de gevolgen van kwelwater (dat zout is) dat toeneemt bij zo’n stijging van de zeespiegel de vruchtbare landbouwgronden langs de kust waardeloos kunnen maken.

Nederland krijgt een Middellandse zee klimaat

Bij de Middellandse zee was het zomer 2018 zo warm dat mensen noodgedwongen binnen moesten blijven, omdat de temperaturen opliepen tot 40 graden. De gemiddelde temperaturen van het zeewater waren zelfs tegen de 30 graden aan, iets wat 5 tot 6 graden meer is dan wat de temperatuur van de Middellandse Zee moet zijn. Er waren aanmerkelijk meer kwallen dan ooit tevoren op de Spaanse stranden aangekomen, waarbij er ook de potentieel gevaarlijke Portugese oorlogsschip kwallen gezien werden op plaatsen waar deze normaal niet veel of bijna nooit voorkomen.

Nederland en de rest van de wereld hadden 2018 te maken met de grootste droogtes ooit en de zomers zijn de laatste tientallen jaren steeds warmer geworden. Vakantie in eigen land is in trek en vakantie in het buitenland neemt zelf in Nederland af. In het zuiden van India daarentegen hadden ze te maken met de ergste overstromingen ooit. Meer dan 200.000 mensen zijn in augustus op de vlucht geslagen voor de zwaarste overstromingen in een eeuw tijd. Record na record, ramp na ramp.

Broeikasgassen

Door de uitstoot van deze broeikasgassen is de gemiddelde temperatuur op aarde sinds het midden van de negentiende eeuw met bijna 1 graad Celsius gestegen, wat al tot grote veranderingen heeft geleid. Als we op de huidige weg doorgaan met de uitstoot van broeikasgassen, is een temperatuurstijging van 4 graden ten opzichte van het pre-industriële tijdperk in de tweede helft van deze eeuw de realiteit. Momenteel kunnen we de schade al zien bij 1 gradenverschil en dat zou dan minstens ver vier dubbelen en de leefomstandigheden op aarde voor veel mensen onmogelijk maken.

De vijf warmste jaren die ooit gemeten zijn, vielen allemaal na 2010. De marge waarmee de records sneuvelen neemt toe en het zijn allang niet meer de arme landen die de negatieve gevolgen daarvan ondervinden. Ook Nederland heeft de eerste signalen duidelijk gemerkt van de klimaatveranderingen. Zelf tot op de Noordkaap hebben ze de signalen binnen en hier de warmste zomer ooit gehad.

Co2

Wel 50% van alle Co2 uitstoot wordt veroorzaakt door de rijkste 10% van de wereldbevolking. Voorheen waren het de arme landen die het eerst getroffen werden door de klimaatveranderingen. Maar nu komt het dichterbij en ook Europa heeft deze zomer grote gevolgen ondervonden van de  droogte in de landbouw, maar ook bij de veeteelt. In Zweden bijvoorbeeld was het nog vele malen erger dan in Nederland en men spreekt in de landbouworganisatie van de ergste droogte in 26 jaar. Veeboeren zijn of waren radeloos, kampen met voedsel tekorten voor het vee en de winter moet nog beginnen. Sommige veeboeren denken er over om gras uit landen als Frankrijk te laten komen of anders hun vee maar te laten slachten.

Ook buurlanden als Noorwegen en Denemarken ondervonden de gevolgen van de grote droogte. In het zuiden van Noorwegen was er in mei en juni 25-50% minder regen dan normaal. Vooral ook de lage grondwaterstanden in Zuid-Noorwegen maken dat er minder water beschikbaar is voor de rivieren en daar zijn ook de drinkwaterreservoirs van afhankelijk. In deze landen en ook in Nederland waren dan ook deze zomer 2018 water beperkende maatregelen nodig en ook hier ondervond de rivier doorvaart last door de lage waterstanden.

Voorkom verdere stijging klimaatveranderingen

Ondanks dat er wereldwijd de laatste tien jaar veel inspanning wordt geleverd om de klimaat veranderingen tegen te gaan, neemt de stijging van de temperatuur nog steeds toe. Zon- en windenergie leveren samen momenteel nog maar 2 procent van alle energie die we wereldwijd gebruiken. Dit is te weinig om de klimaatveranderingen tegen te gaan of een verdere stijging van maximaal 2 graden te voorkomen, zoals opgenomen in de klimaatafspraken 12 dec 2015 van bijna 200 landen in Parijs. Ondanks dat er een langzame daling is van het gebruik van fossiele brandstoffen en een toename van schone energie, moeten we nog sneller gaan omschakelen naar alternatieve schone energie. Zonne-energie is de grootste energie leverancier op aarde en windenergie is belangrijk, maar vormt daarbij maar een klein belangrijk deel. Zonne-energie is pas in de laatste 20 jaar een mogelijkheid en de laatste 5 jaar razend populair geworden, omdat de kosten van aanschaf sterk gedaald zijn en omdat je de investering terug kan verdienen over ongeveer 6 jaar. Na de kosten te hebben terug verdiend heb je nog vele jaren gratis zonnestroom, daar de zonnepanelen in totaal 25 jaar mee gaan. Ook kan je zelfs geld verdienen met zonnepanelen, door het teveel te leveren aan het stroomnet.

Het is voor alle landen en voor iedereen een enorme uitdaging om het hele fossiele energiesysteem om te gooien naar schone alternatieve energie die volop voor handen ligt.  De technologie is er, nu nog de wil en inzet van iedereen.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Guido Sparreboom

Het online magazine voor een bewuste en gezonde levensstijl

Wesley van der Linde

Duurzame bushaltes vergroenen de stad in Utrecht

Wesley van der Linde

Milieuvriendelijk én zuinig wassen

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details