Groen Nieuws
Image default

De kringloop landbouw is alleen te sluiten, indien we mest maken van onze eigen uitwerpselen

Als we de kringloop landbouw echt willen sluiten, moeten we mest maken van onze eigen uitwerpselen. Minister Carola Schouten geeft aan dat de huidige prijs van eten momenteel te laag is en het milieu te zwaar belast wordt. Ook wordt er te veel voedsel verspild en verdienen boeren te weinig. Minister Carola Schouten is ook voor Kringlooplandbouw en het kabinet maakt geld beschikbaar voor de omslag naar deze ‘kringlooplandbouw’, een circulair systeem waarbij zo min mogelijk grondstoffen verloren gaan.

Een circulair voedselsysteem houdt in dat we agrarische biomassa en de daarin opgeslagen voedingsstoffen vasthouden in het voedselsysteem. Zo zouden afval producten in de landbouw of voedsel industrie beter benut kunnen worden voor veevoer. Door nog veel zuiniger om te gaan met schaarse grondstoffen en minder biomassa te verspillen, hoeven minder voedingsstoffen van elders te worden aangevoerd aldus Carola Schouten. Zo moet de import van bijvoorbeeld kunstmest en geïmporteerd veevoer worden, vermindert of gestopt en moeten we meer gebruik maken van de beschikbaarheid van circulaire grondstoffen uit eigenland.

De handel in veevoer en mest is geen duurzame oplossing

Bij mestexport vanuit Nederland gaat allang niet meer alleen om uitvoer van gewone mest naar Duitsland of Noord-Frankrijk. Ook andere landen tot buiten Europa toe wil graag onze mest hebben en Aziatische en Afrikaanse landen importeren deze in de vorm van mestkorrels. Deze organische stoffen komen van mest van de Nederlandse veestapel. Zowel pluimvee- en ook koeienmest wordt steeds vaker tot niet-bederfelijke korrels geperst en vervolgens geëxporteerd. De exporteert van Nederland mestkorrels is jaarlijks bijna 220.000 ton die naar 70 landen wordt verhandeld. Het is een enorme groeimarkt en jaarlijks stijgt de export met 15%. Een prima oplossing om van onze mest af te komen zou je zeggen en er zit nog een verdienmodel aan ook! Maar natuurlijk worden voor het vervoer en voor de productie van veevoer en koemest korrels en alles wat daarom heen zit, wel veel fossiele brandstoffen gebruikt en zo is geen enkel bewerkt product of import of exportproduct duurzaam of winstgevend te noemen.

Nederlandse import en export aan voedselproducten is bijna gelijk

Van alles wat de Nederlandse boeren produceren is ongeveer 75% voor de export. Van al het voedsel dat Nederlanders eten komt driekwart in het buitenland. Dat kan zijn groente en fruit maar ook tropische producten, kaas of wijn.

Het voedsel dat wij Nederlanders opeten gaat via de riolering weg en daarmee onderbreken we de kringloop landbouw. Het komt dus niet als mest terug op onze akkers en hiermee kan geen nieuw voedsel verbouwd worden. Sterker nog, wij onderbreken hiermee ook de voedsel kringloop in het buitenland, waar deze producten als veevoer (soja en mais) of voedsel bananen en koffie worden verbouwd. Deze producten komen niet als mest terug op het land en de grond of bodem raakt daar uitgeput. Men genoodzaakt om kunstmest (als het te krijgen is de koemest korrels) te gebruiken als meststof.

boeren jumbo

Landen die organische producten verkopen, hebben het risico dat de bodem uitgeput raakt en er niks meer wil groeien. Wij in Nederland importeren veel veevoer met name soja. Dit product heeft dus mineralen uit de grond onttrokken in het buitenland en deze komen uiteindelijk als dierlijke mest op het land of worden door mensen gegeten in de vorm van eieren, melk, kaas of bewerkte producenten verdwijnen in de riolering. Vaak hebben we een teveel aan mest en dat is begrijpelijk met onze grote import van veevoer voor onze veestapel. Bij een gesloten voedsel kringloop binnen de Nederlandse grenzen, waarbij we geen invoer hebben van veevoer, zouden hebben, zou ook de grond uitgeput raken omdat veel fosfaten weg spoelen door onze w.c. Alleen als we restproducten van fabrieken goed benutten en bijvoorbeeld voederbieten kunnen verbouwen voor ons vee zouden we het enigszins kunnen redden. Doch dan zouden we onze veestapel zeker op zijn minst moeten halveren. Het probleem dan is dat de dierlijke mest niet voldoende mest op zou kunnen brengen en we zouden meer kunstmest of compost moeten gaan gebruiken. Mogelijk zouden we ook fosfaat terug moeten winnen uit het riool om het tekort aan meststoffen aan te vullen.

Boter, kaas en eieren

Onze intensieve veestapel die voor veel mest zorgt, maar ook voor het grootste gedeelte de oorzaak is van onze stikstof crisis en opwarming van de aarde, moet minderen om aan het klimaat akkoord van Parijs te voldoen, maar ook te voldoen aan de regels die in Europees zijn afgesproken. Stikstof is slecht voor het milieu en onze gezondheid en is in Nederland voor het grootste gedeelte te wijten aan onze veestapel. De uitbreiding van de (intensieve) veehouderij gaat dus ten Kosten van het welzijn van dieren, onze gezondheid, natuur en een eerlijke verdeling van voedsel in de wereld. Maar de vraag naar vlees is groot en de voorspellingen voor de komende 50 jaar is dat onze veestapel zal gaan verdubbelen als we zo doorgaan.

De intensieve landbouw (veestapel) moet minderen in het belang van de wereld

Inmiddels is overal bekend dat de (over-)intensieve landbouw zoals we die in Nederland kennen niet houdbaar is. Te veel uitstoot van stoffen die de leefomgeving aantasten, te veel landbouwgrond zodat de biodiversiteit wordt bedreigd. Het moet anders, zegt ook minister Carola Schouten in haar visie op kringlooplandbouw. Helemaal goed en laten we hopen dat nieuwe innovaties in de veeteelt helpen van ons stikstof probleem te verminderen. Zo zou door bijvoorbeeld gier en mest beter te scheiden van dieren de ammoniak (is ook stikstof) uitstoot kunnen worden, vermindert

Nederland moet leren om op eigen benen te staan!

We moeten in Nederland op ‘eigen benen’ leren te staan. De oplossing is biologische landbouw, waar veel wordt gewerkt met compost, wisselbouw, kleinschalige veehouderij dat gevoerd wordt met veevoer dat binnen Europa wordt verbouwd etc. De export en import dat gepaard gaat met veel fossiele brandstoffen moet dus ook worden vermindert en misschien moeten wij wel organisch materiaal uiteindelijk over laten komen uit het buitenland met schepen of treinen die vrij zijn van fossiele brandstoffen, kortom het moet snel duurzamer worden. Het moet anders, erkent ook de minister. Minder grondstoffen gebruiken en minder natuurlijke hulpbronnen belasten betekent meer lokaal produceren, meer diversiteit in plaats van monocultuur, en uiteindelijk kringlopen zo veel mogelijk sluiten. Biologische landbouw sluit daar goed op aan!

Vogels eten insecten en die moeten niet uitsterven door ons landbouwgif

De landbouw en natuur moeten elkaar versterken en de maatschappelijke waardering voor voedsel moet toenemen. Duurzamere landbouw is niet goedkoper en boeren zullen een eerlijke prijs moeten krijgen voor hun product. Dit wil zeggen, ze moeten minder afhankelijk worden van subsidies en meer ontvangen voor hun product.

Kringlooplandbouw is net zo als de biologische landbouw de toekomst

In een circulaire landbouw worden de kringlopen ‘zo dicht bij als mogelijk en zo ver weg als nodig’ gesloten. Optimaal benutten van reststromen betekent niet altijd dat kringlopen op bedrijfsniveau of zelfs op lokaal niveau gesloten kunnen worden. Mogelijk moeten de fosfaten uit menselijke uitwerpselen worden terug gewonnen en niet verspild. In ontwikkelingslanden gebeurt dat al omdat daar vaak geen goed functionerend rioolstelsel is dat de uitwerpselen uiteindelijk via de rivieren naar zee afvoert. Zo worden poep en plas opgevangen in septic tanks en latrines en de hieruit komende fosfaten worden als plantenvoedsel terug gebracht op het land voor het kweken van landbouwgewassen. Alleen moeten we dan geen andere rotzooi als afvalstoffen en schoonmaak stoffen in de riolering laten komen en we moeten dan ook over op biologisch afbreekbare producten en schadelijke stoffen scheiden. Maar even gemakkelijk is dat niet, maar onmogelijk ook niet!! Onze afvalstromen moeten beter worden gescheiden en met moderne technieken die nog steeds worden verbeterd kunnen ons hierbij helpen. Het is vooral een duurzame omschakeling waar niet alleen de boer, maar iedereen aan mee moet helpen om dit land staande te houden!

Geschreven door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde Fotografie

Bodem nog steeds te droog voor nieuwe aanplant

Wesley van der Linde

Magnolia is nog uit de tijd van de dinosauriërs

Guido Sparreboom

Hortensia’s snoeien is bloeien

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details