Groen Nieuws
Image default

Natura 2000 status, helpt de natuur te beschermen

Waar zijn onze oerbossen gebleven? Europa kent veel natuurgebieden, maar echte natuurgebieden waar de mens geen invloed op heeft gehad,  zoals grote delen van het Amazone regenwoud, zijn er binnen Europa niet meer te vinden. Overal is de biodiversiteit of het natuurlijk evenwicht verstoord geraakt door o.a. de houtproductie, jacht of bewoning en landbouw.

Białowieża is het laatste oerbos van Europa

Het Białowieża Nationaal Park is het enigste oerbos wat we in Europa nog hebben en is door UNESCO als “World Biosphere Reserve” (MaB) erkend en is tevens vermeld op de lijst van Wereld Cultuur Erfgoed. Het is gelegen op de grens tussen Polen en Wit-Rusland en het is het laatste natuurgebied van Europa waar weinig in gekapt is. Ook hier is helaas wel veel in gejaagd en er was recent nog houtkap op kleine schaal. Gelukkig door zijn beschermde status mag dat officieel niet meer. Om de natuur te helpen en herstellen, zijn ook de afgeschoten bizons weer geïntroduceerd en in aantal toegenomen tot bijna 1000 stuks. Ook de populatie van andere wilde dieren zoals wolven, beren, winsent en herten zijn weer rijkelijk in Białowieża. Het natuurlijk evenwicht is dan ook weer redelijk herstelt en het bos kan nu heel goed zonder kustmatige ingrepen van de mens. Naast de dieren is er in dit bos een schat aan planten en bomen te vinden zoals fijnsparren, eeuwenoude zomereiken, Noorse esdoorns, winterlindes, haagbeuken en zeldzame bergiepen. Dit oerbos is nog het enigste en oudste overblijfsel van de eens zo uitgestrekte laaglandoerbossen van Centraal-Europa en dank zij veel natuuractivisten en organisaties is dit Oer-bos gelukkig nog gespaard gebleven.

Natuurgebieden of natuurreservaten

Maar gelukkig zijn er in Europa nog wel natuurgebieden die beschermd worden Omdat ze een zekere natuurwaarde hebben. Ze zijn van betekenis omdat ze zeldzame planten of dieren hebben of dienen voor een recreatieve functie. Deze zogenaamde natuurgebieden mogen dan ook wettelijk niet langer vreet verstoord worden. Wel zijn er hier nog wel kustmatige ingrepen nodig, omdat de natuur die in het verleden te veel verstoord is geweest, te helpen herstellen. Zo worden er hekken geplaatst of uitheemse boomsoorten gekapt en de jacht gereguleerd toegelaten, omdat er onvoldoende natuurlijke predators of natuurlijke vijanden zijn, waardoor sommige soorten ( zwijnen, herten, konijnen) in hun soort te veel toenemen en schade aan richten aan o.a. de natuur.

Ook gebieden die dankzij menselijk ingrijpen ontstaan zijn kunnen als natuurgebied aangemerkt worden. Zo kunnen zelfs de productie bossen aangemerkt worden als natuurgebied, ondanks ze weinig natuurwaarde hebben. Ook de landschappelijke bossen, cultuurlandschappen en recreatie gebieden kunnen aangemerkt worden als natuurgebied.  Meestal gelden er de regels die opgenomen zijn in de natuurbeschermingswet, maar er kan dus nog wel gejaagd en gezaagd worden op zijn tijd. Maar al met al is de natuur mooi, maar niet zo natuurlijk als het lijkt, omdat er altijd weer menselijke ingrepen nodig blijven en de verstoring van de mens constant aanwezig is. Ook hebben grotere diersoorten vaak grote territoriums nodig, om te kunnen leven.

Natura 2000

Om de biodiversiteit echt goed te beschermen van natuurgebieden is er in binnen Europa Natura 2000-netwerk opgericht. Deze omvat alle gebieden die zijn beschermd op grond van de Vogelrichtlijn van 1979 en de Habitatrichtlijn van 1992. Het netwerk van natuurgebieden met deze status is nog steeds in opbouw en nog niet alle lidstaten hebben definitief alle gebieden aangewezen. Het Natura 2000-netwerk beslaat anno 2010 wel uit alle 27 lidstaten van de Europese Unie en bestaat uit ongeveer 26.000 beschermde gebieden. De oppervlakte van het netwerk is meer dan 850.000 km² en beslaat circa 19% van het grondgebied van de lidstaten van Europa. Met deze status Natura 2000 mag de natuur niet meer verstoord worden door bijvoorbeeld mijnbouw, productie houtkap, industrie of bebouwing. Op 19 mei 2003 heeft de Nederlandse regering een lijst van 141 gebieden aangemeld als speciale beschermingszone, oftewel habitatrichtlijngebieden bij de Europese Unie. Momenteel is in Nederland het aantal Natura 2000 gebieden uitgegroeid tot  162 stuks.

De biodiversiteit wordt beschermd

De natuur of biodiversiteit (soortenrijkdom) worden dus beschermd in deze Natua 2000 gebieden en de doelstelling is om het verlies aan soorten planten en dieren tegen te gaan en verder verlies voor 2020 geheel te stoppen. Zo mag er niet te veel stikstof uitstoot zijn van mest uit naast liggende gebieden en de waterkwaliteit in deze gebieden moet op norm zijn. Er wordt zo veel mogelijk natuur beschermd en weer hersteld. De Europese Commissie draagt financieel dan ook bij aan essentiële beschermingsmaatregelen van Natura 2000 gebieden via subsidies. Zo beschikte het zogenaamde EU LIFE+-fonds tussen 2007 en 2013 voor de gehele Europese Unie over een budget van meer dan 800 miljoen euro voor natuur- en biodiversiteitsprojecten in Natura 2000-gebieden. Geld dat hard nodig is om de natuur te helpen beschermen en opnieuw te doen ontwikkelen. Maar ook om de luchtkwaliteit te verbeteren en opwarming van de aarde tegen te gaan.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Duurzame producten

Guido Sparreboom

Oorlog tegen plastic met de Plastic Odyssey

Guido Sparreboom

Duitsland wederom hét voorbeeld voor Europa

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details