Groen Nieuws
Image default

Paraffine kaarsen kunnen de gezondheid schaden

Bijenwas kaarsen

Gezond maar paraffine kaarsen kunnen de gezondheid schaden. Zoals met zoveel gezondheidskwesties, vroeger was het beter, veel beter. Kaarsen werden toen gemaakt van echte Bijenwas. Die is geleidelijk vervangen door dierlijk vet (talk) en die weer de laatste 100 jaar door paraffine. Gelukkig zijn goede Bijenwaxkaalrsen weer volop verkrijgbaar. Let er wel op dat deze kaarsen voor 100% van Bijenwas gemaakt zijn. Voor een fabrikant is namelijk 51% Bijenwas al voldoende om het label Bijenwaskaars te gebruiken. Dergelijke kaarsen bestaan dus voor 49% uit het giftige en ziekmakende paraffine.

Kaarsen van pure Bijenwas

Hebben een duidelijk gunstige invloed op het luchtwegenstelsel. Mensen met bovengenoemde uitdagingen melden serieuze verbetering zodra Bijenwaskaarsen gebruikt worden. Echte bijenwaskaarsen produceren bovendien negatieve ionen, die het binnenklimaat zuiveren van bacteriën, schimmel, stof, virussen, en andere vervuilers die goeddeels verantwoordelijk zijn voor een groot aantal allergische reacties en chemische overgevoeligheid. Inderdaad, echte bijenwaskaarsen zijn duurder dan paraffinekaarsen, ze hebben echter een aanzienlijk langere brandduur.

De kracht van Bijenwaskaarsen

– Helpt Bijenpopulaties in stand te houden
– Binnenklimaat zuiverende werking
– Duurzaam product, hernieuwbare grondstof
– Eerlijke, natuurlijke geur
– Geen verdamping & verbranding van ziekmakende toxines
– Helende werking
– Langere brandduur
– Veel rustiger vlam, vrijwel geen rook

Paraffine wordt uit aardoliedestillaten en -residu’s bereid, door deze in selectieve oplosmiddelen op te lossen, sterk af te koelen en de paraffine af te filtreren. De verkregen, nog olie bevattende paraffine wordt ontolied door zweten of door uitlogen met een oplosmiddel en centrifugeren. De raffinage van paraffine geschiedt met behulp van bleekaarde. Meestal gaat hier een voorbehandeling met geconcentreerd of rokend zwavelzuur aan vooraf

Tegenwoordig wordt paraffine naast stearine nog veel gebruikt ter vervaardiging van kaarsen en waxinelichtjes. Ook wordt het gebruikt als omhulsel voor kaas, om uitdroging te voorkomen.

Naast deze opties, kan het ook gebruikt worden bij de wintersport.
Om ski’s of snowboards beter te laten glijden over de sneeuw, worden ski’s gewaxt. Hierbij wordt (vaak) gebruikgemaakt van paraffine.

Wie graag een bad neemt omringd door kaarsen of lange avonden bij kaarslicht dineert, moet zich misschien bedenken. Uit Amerikaans onderzoek is gebleken dat de walm van goedkope kaarsen op termijn kankerverwekkend kan zijn.
Onder meer benzeen en tolueen verbranden niet omdat de temperatuur van de kaars te laag blijft. Tolueen kan duizeligheid veroorzaken, benzeen is een giftige stof die ook in sigarettenrook zit.

Afgesloten ruimte

”Eens in de zoveel tijd een kaars branden zal niet zoveel invloed hebben. Maar elke dag veel paraffinekaarsen aansteken in een afgesloten ruimte, zoals een badkamer, zou problemen kunnen veroorzaken”

Duurder en gezonder

De wetenschappers ontdekten de giftige stoffen doordat ze vijf uur lang kaarsen lieten branden in een ongeventileerde ruimte. Daarna werden de chemische stoffen in de kamer geanalyseerd.

Dezelfde test werd gedaan met kaarsen met bijenwas en met kaarsen van soja. Daar werden geen gifstoffen bij aangetroffen. ”Hoewel deze kaarsen duurder zijn, zijn ze ook gezonder”,

Giftige paraffinekaarsen

Mensen met aandoeningen aan de luchtwegen (allergieën, Astma, COPD, sinusproblemen, longkanker, longontsteking) doen er extra verstandig aan om brandende paraffinekaarsen te mijden.

Kaarsen met stearine

De naam stearine is afgeleid van het oudgriekse stear (στεαρ) dat vet, in het bijzonder rundvet, betekent. Stearine werd oorspronkelijk uitsluitend uit rundvet gemaakt, hoewel later ook andere dierlijke en plantaardige vetten werden gebruikt. Na bereiding wordt de stearine soms nog gezuiverd. Hoe ouder een koe is bij de slacht, hoe meer stearine het rundvet bevat. De slager die rundvet bereidt om mee te bakken en braden, moet de stearine ‘separeren’. Op pakken rundvet staat vaak het woord ‘stearinevrij’ om aan te geven dat de stearine verwijderd is.

In ruwe vorm wordt stearine gebruikt voor het maken van stearinekaarsen. Deze kaarsen branden langer dan kaarsen van paraffine een aardolieproduct. Stearinekaarsen zijn steviger en hebben betere brandeigenschappen dan paraffinekaarsen. Daarom worden er ook veel composietkaarsen op de markt gebracht, deze bestaan uit een mengel van paraffine en stearine. Verder wordt stearine gebruikt bij de productie van zeep en toegepast in smeermiddelen en verstevigers in de textielindustrie. In sommige bronnen wordt ten onrechte vermeld, dat stearine een vetzuurmengsel zou zijn.

Resten van oude kaarsen recyclen

Iedereen heeft wel restjes van uitgebrande kaarsen. Al naargelang de kwaliteit van de kaars heb je weinig tot veel verbrande resten. Deze resten of overschotten van kaarsen kan je makkelijk recyclen en dus steeds terug hergebruiken. Het recupereren van gebruikte paraffine en stearine kaarsen is toch gebonden aan wat regels. Eerst om veiligheidsredenen meegeven dat je ook resten van kaarsen nooit in de magnetron mag smelten. Het smelten gebeurt ook best niet op een open vuur maar in “au bain-marie”. Dat wil zeggen een kleinere pannetje met de resten van paraffine in een grotere met kokend water gevulde pan. Dit is nog steeds de veiligste manier.

Sorteer alle resten op kleur

Het eerste belangrijkste punt is het sorteren van de resten. Waarom is dit nodig?
Kaarsen aangekocht in de winkel hetzij in een decoratiewinkel, een warenhuis of andere zijn steeds van een andere kwaliteit. Als tweede is kleuren scheiden veruit het belangrijkste wat moet gebeuren. Als men de kleuren niet sorteert dan krijgt je van die donker grauwe kleuren. Donkere kleuren van resten minder goed branden dan de lichtere varianten. Alle beschikbare kleuren scheiden van elkaar is dus zeker aanbevolen. Maar niet alleen de kleurscheiding is belangrijk, resten kunnen ook sporen van parfum bevatten. Ook hier is het belangrijk dat je niet teveel aroma’s bij mekaar brengt. Dit kan een zeer onaangenaam geur bouquet bezorgen

Alles van elkaar scheiden is helaas niet mogelijk. Stearine uit de paraffine verwijderen bijvoorbeeld is onmogelijk. Onze volgende stap is de gesorteerde kaars resten gaan zuiveren. Het zuiveren is aangeraden omdat vuil van bijvoorbeeld verbrande lont zich in de paraffine bevinden.

Dit is op zich niet zo erg maar het kan het branden van de kaars beïnvloeden. Het zuiveren van de resten paraffine gebeurt met een zeef en een doekje. Steeds vermijden dat water zich vermengd met paraffine of stearine. Water kan het branden nadelig beïnvloeden.

Klaar om de gerecycleerde paraffine te gieten voor een nieuw leven

Als alles gesorteerd is kunnen we stilaan onze nieuwe gerecycleerde kaars gaan gieten. Wat we nog nodig hebben is een gietmal en een aangepaste lont. De maat van lont die we gebruiken voor restkaarsen is niet dezelfde als deze van nieuwe ongebruikte paraffine.

Restkaarsen startkitResten van paraffine vragen ofwel een kleinere maar meestal een grotere maat naargelang de diameter van de gietvorm. Maar testen is ook hier de boodschap. In de veronderstelling dat u de gietmallen klaar heeft staan zijn we nu klaar voor het echte werk.

Verwarm de resten van 1 gesorteerde kleur in “au bain-marie” tot alles is gesmolten tot een temperatuur tussen 70° en 80° C. Plaats de zeef bovenop de gietvorm. Als de paraffine de gewenste temperatuur heeft bereikt giet deze dan voorzichtig in de zeef, net zolang tot de gietmal bijna gevuld is. Vergeet niet een beetje van de rand te blijven daar je later nog moet bijgieten.

Als de paraffine al een beetje is gestold kerf dan met een mes of een naald enkele lijnen in de paraffine zodat bij het bijvullen de paraffine zich kan hechten aan de binnenzijde. Herhaal dit punt tot de onderzijde van de kaars gelijk is en dus nauwelijks nog inzakt. Laat de kaars nu rustig volledig stollen. Ziezo uw eerste restkaars is klaar voor gebruik.

Theelichten recycleren

We hebben nu gezien hoe je normale kaarsen kan hersmelten en herbruiken. Wellicht brand je voor de gezelligheid maar ook voor een extra warmte dagelijks theelichten. Ook theelichten kan je gemakkelijk recycleren.

Resten van TheelichtenWat heb je nodig om oude theelichten te recycleren. Lege aluminium potjes van grote theelichten. Een knijptang en een manuele houtboor of ander scherp rond voorwerp. Oude resten van kaarsen liefst zonder parfum.

Laten we beginnen met de metalen pithouder uit het theelicht potje te verwijderen. De bedoeling is dat we deze bewaren tot we een voldoende hoeveelheid rest paraffine hebben om te hergebruiken. Het volgende stadium is de overgebleven paraffine verwijderen. Ook deze dien je droog te bewaren in een smeltpot of zak.

De kleine lege theelicht potjes mag je wegwerpen

Wij leveren deze in bij Ikea. Daar is een speciaal verzamelpunt voor oude theelichten. Je kan eventueel deze lege theelicht potjes houden om te hervullen, maar ik geef de voorkeur aan potjes van lege grote theelichten.

In de veronderstelling dat u lege grote theelicht potjes hebt, gaan we nu denken aan de nodige pit of lont. Ik gebruik meestal voorgeparaffineerde pit. Deze zijn verkrijgbaar in de hobbywinkel. Je kan eventueel zelf lont paraffineren die je in voorraad hebt.

Dat doe je door deze in paraffine te dompelen. Voorgeparaffineerde lonten zijn verkrijgbaar in een lengte van 3 cm of 10 cm. Er bestaan ook lonten van 20 cm maar die vind je iets moeilijker in de handel.

Uw volgende werk is de metalen pithouders reinigen

Ik gebruik hiervoor een knijptang en een manueel gereedschap om gaatjes te maken in hout. Span de pithouder tussen de knijptang ( zie afbeelding ) en maak met het gereedschap het gaatje iets groter en netjes. Verwijder ook zoveel mogelijk de restparaffine van de wiekhouder. Plaats nu een lontje in het gaatje en knijp voorzichtig aan de hals dicht om te pit te vergrendelen. Zo, deze is klaar voor gebruik, werk nu de andere pithouders af zoals de vorige.

In de veronderstelling dat u reeds genoeg rest paraffine hebt, kunnen we starten met het hergieten van de kaars. Wij smelten voor de veiligheid onze paraffine Au-Bain Marie op een electrisch kookvuur. Smelt de paraffine tot hij vloeibaar is. Je kan eventueel een parfum voor kaarsen of een etherische olie nu toevoegen zodat je een theelicht krijgt met een aangenaam aroma. Plaats nu je klaargemaakte pit of wiek in het midden van het aluminium theelichtpotje. Giet de gesmolten paraffine met een pollepel of sauslepel in de grote theelichthouder tot het potje ongeveer vol is. Werk zo alle andere gerecycleerde en gereinigde potjes af. Het kan zijn door inkrimping dat u nadien nog moet bijgieten.

Stel dat de gerecycleerde oude was of paraffine vuilresten bevat

Dan moet je deze reinigen alvorens je hem hergebruikt. U moet nu deze paraffine zuiveren door hem te zeven. Dit kan u terwijl je de paraffine giet in het theelicht potje. Neem een kleine zeef zoals bijvoorbeeld een theefilter, maar het kan ook met een dubbel stuk keukenpapier in een kleine keukenzeef.

Zo je zelfgemaakte en gerecycleerde theelichten

zijn weer klaar voor gebruik. Deze kan je nadien weer terug hergebruiken, zolang je maar oude paraffine resten hebt. Het mag vanzelfsprekend ook nieuwe paraffine gemengd met stearine zijn wanneer je bijvoorbeeld een restvoorraad ergens hebt gekocht. Veel succes.

Wat doe je met niet recycleerbare paraffine?

Het kan gebeuren dat je kaarsen niet kan recycleren. Dit kan zijn door een zeer slechte kwaliteit paraffine of stearine, parfum en geur grondstof die nog in de kaars aanwezig is. Geurkaarsen recycleren is bijna onmogelijk. De verschillende toegevoegde geurstof of parfum kan je sorteren. Je krijgt dan ook een mix van geuren en parfums die niet echt aangenaam ruiken.

Grondstof voor kaarsen

die u niet recycleert, deze kan je als afval sorteren en naar het containerpark brengen. Op het containerpark is meestal een speciale container of vat om oude kaarsen in te leveren. Het kan ook zijn dat u het bij oude verven moet plaatsen. Informeer zeker bij de verantwoordelijke van het containerpark.

Veel succes ermee

In de betere hobbywinkel zijn ook complete startsets te verkrijgen waar alle benodigdheden direct aanwezig zijn. En vergeet niet ook hierna weer alle resten te bewaren zodat je steeds weer een nieuwe kaars kan maken.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Landbouwgif kan oorzaak zijn van parkinson

Guido Sparreboom

Mens en milieuvriendelijke schoonmaakmiddelen

Guido Sparreboom

Houtkachels geven groene energie

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details