Groen Nieuws
Image default

Preventie kanker en hart-en vaatziekten, gezonde levensstijl

In Nederland hebben zo’n 5 miljoen mensen een chronische ziekte: dat is bijna een op de drie Nederlanders. Hieronder vallen meer vrouwen dan mannen. Vier op de vijf 75-plussers heeft een chronische aandoening, maar niet alleen ouderen zijn soms chronisch ziek, ook jongeren (tot 24 jaar) hebben te kampen met langdurige ziekte (verschijnselen).

Een gezonde levensstijl kan de kans op hart- en vaatziekten, maar ook kanker, sterk verminderen.

Blue zones

Chronische ziekten nemen in de Westerse samenleving nog steeds toe en vaak is men dan al te laat om de chronische ziekten nog tegen te gaan en worden de meeste blijvend. Natuurlijk komt dat voor een groot deel doordat mensen veel ouder worden. Maar het is te gemakkelijk om daar alles op ‘af te schuiven’. Tenslotte leven de mensen in de ‘Blauwe Zones’ op aarde bijna zonder chronische ziekten en klimmen zij bijvoorbeeld nog op hoge leeftijd in een boom. Gaan deze mensen verhuizen naar een westers land, dan krijgen ze ook te maken met chronische ziekten.

Veel ziekenhuiskosten naast het lijden

Mensen met chronische ziekten lijden meer, kosten meer en worden vaak hulpbehoevend. In Nederland wordt over het algemeen gesproken over chronisch ziek bij een termijn die langer is dan zes weken tot zes maanden. De meeste langdurige chronisch zieken hebben aandoeningen zonder zicht op volledig herstel. Een chronische ziekte onderscheidt zich verder door een langdurig beroep op de zorg.

De zorglasten in Nederland bedragen zijn gemiddeld zo’n 2500 euro per persoon per jaar. Meer dan de helft daarvan gaat op aan ziekenhuiszorg en een iets kleiner deel naar de medisch specialistische zorg. In 2018 zijn de zorgkosten wederom gestegen (ongeveer 135 euro en 385 euro per maand, afhankelijk van welke zorgverzekeraar je hebt). Deze trend zet zich in 2019 voor. Dit komt door de vergrijzing, nieuwe technologieën en een toename van chronisch zieken. Andere grote kostenposten zijn psychologische hulp en medicijnen. Mensen die roken betalen belasting op tabak, maar kosten uiteindelijk de niet roker toch meer geld aan ziektekosten premies. Zo zijn ongezonde producten als suiker, chips, cola en snoep goedkoop in aankoop, maar zijn de veroorzakers van chronische ziektes en zorgen er uiteindelijk voor dat de ziektekosten premies omhoog gaan.

Verkeerde politiek

Het kabinet wil niets weten van een lagere belasting op dagelijkse boodschappen en dus ook niet voor een aangepaste belasting op groente en fruit. Het plan om het btw-tarief voor levensmiddelen te verhogen van 6 naar 9 procent gaat gewoon door, ook al eten veel Nederlanders nog te ongezond. Veel beter is het volgens De Weijer om producten die echt gezond zijn voordeliger te maken voor de consument en dus de BTW op groente en fruit te verlagen.

Dat is bewezen gezond en effectief om obesitas te bestrijden. Momenteel is bijna de helft (45%)van de Nederlanders te dik en daarvan (13%) een behoorlijk deel obees. In de strijd tegen obesitas hebben tientallen landen een suikertaks ingevoerd.

Ruim veertig landen, van Portugal en Noorwegen tot de Golfstaten, voerden een vorm van belasting op suiker in. Bijna altijd een frisdranktaks. Met frisdrank kun je namelijk makkelijk een grote slag slaan: zoete drankjes zijn de grootste suikerleverancier in ons dieet, vooral voor kinderen. Frisdrank bevat nul gezonde voedingsstoffen en bij geen enkel ander suikerhoudend product is het verband met obesitas zo goed aangetoond.

In 2017 concludeerde de WHO dat een frisdranktaks – onder de juiste omstandigheden – werkt tegen obesitas, diabetes type 2 en tandbederf.

Oerdieet

Een gezonde levensstijl kan worden opgebouwd door niet te roken, een gezond lichaamsgewicht te hebben, minimaal een half uur per dag te bewegen, gezond en gevarieerd te eten met voldoende vitamines, mineralen en vezels, groenten en fruit en weinig suiker en zout. Denk aan het dieet van een oermens, waar ons lichaam nog op afgesteld staat. Dit is vooral voldoende groente en fruit, peulvruchten en soms honing, zaden, noten, etc. Ook al weten we dat de oermensen door ontberingen niet oud werden in die tijd, ons lichaam is onveranderd op het ‘oerdieet’ blijven staan en herkent daarom bijvoorbeeld geen chips, frisdranken, melkproducten of bewerkte producten uit de fabriek. Hiermee belasten we onze nieren, lever, maar ook elke cel van ons lichaam.

Lichamelijke en geestelijke gesteldheid

Chronische ziekten komen voornamelijk voort uit de levensstijl, maar ook de levenswijze. Geestelijke chronische ziekten kunnen ontstaan doordat we ons afsluiten, weinig nog in de natuur komen of alleen maar bezig zijn met ons werk. Maar kunnen ook versterkt worden door verkeerd te eten of bepaald medicatie gebruik. Ook onze productie gezinde samenleving levert geestelijke problemen op als stress, geestelijke vermoeidheid, slaaptekort etc.

Veel chronische klachten hebben ook met elkaar te maken, leef je gezond, dan voel je je beter, heb je meer zin om te sporten of te wandelen en eet je vaak gezonder.

Heb je het druk, eet je ongezonder (en consumeer je sneller alcohol of tabak), wordt je eerder ziek en moet je meer medicatie gebruiken.

Oorzaak en gevolg

Belangrijk is dat wanneer je zelf kiest voor een gezonde levensstijl, je ook kiest voor een lang en gezond leven en maak je simpelweg ook de beste kans om dit ook te krijgen. Preventief kan je veel ziektebeelden voorkomen als: kanker, osteoporose (botontkalking), aderverkalking, hart- en vaatziekten of een hoge bloeddruk. Ook diabetes type 2 en zelfs de kans op depressies zijn voor een groot deel te voorkomen met een gezonde levensstijl.

Wat is een gezonde levensstijl?

Geniet van het leven, beweeg voldoende en eet gezond…dat is eigenlijk alles!
Het is een kwestie van een aantal veranderingen aanbrengen in je voedings- en beweegpatroon. Deze hebben sterk invloed op elkaar en het is een kwestie om je levenspatroon daar op af te stellen. Zo wordt je slanker, fitter en raak je gewicht kwijt door te bewegen. Ook verbetert je algehele conditie, heeft je lichaam meer weerstand en word je minder snel ziek.

Wat is geen goede levensstijl?

Weinig bewegen en veel te veel eten staan bekend als veroorzakers van een slechte levensstijl. Ook van (te veel) zout en suiker is bekend dat ze ongezond zijn en deze zitten vaak in bewerkte producten. In bewerkte producten zitten nog veel meer slechte stoffen en die vormen allemaal een gevaar voor onze gezondheid. Ga naar de supermarkt en 80 procent van de producten zijn bewerkt en dus vaak ook ongezond. Variërend van de margarine, de pakken met fruitsap tot de zakken met chips, ze zijn allen bewerkt! Eet en drink zoveel mogelijk verse, biologische groente en fruit en drink gewoon water.

Vlees

Dieren horen in de natuur rond te lopen en niet in een donker hok opgepakt te zitten met mede ‘slachtoffers’.  Maar je straft niet alleen het dier, maar ook jezelf door het eten van VLEES! Vooral als je elke dag vlees eet en weinig beweegt is het vragen om chronische ziekten, als hart- en vaatziekten, een verhoogde cholesterol, kanker, verouderingsziekte etc. Ook dierlijke producten als eieren, vis en melk hangen daar mee samen en moeten zo mager mogelijk, of minimaal mogelijk worden geconsumeerd. Hoe minder je er van eet, hoe beter. Zo is echte boter beter dan bewerkte boter zoals margarine, maar te veel echte boter is te veel vet en dat is ook niet gezond. Wit vlees is beter dan rood vlees en kleine vissoorten weer beter dan witvlees. Gezonder is weinig of geen vlees of vis (in plantaardig voedsel zitten vaak zelfs meer eiwitten dan in vlees). Halfvolle melk is beter dan volle melk, maar magere melk, karnemelk of yoghurt is weer beter dan halfvolle melk. Gezonder is zo weinig mogelijk of geen melkproducten.

Kanker

Naar schatting wordt 30% van de nieuwe kankergevallen in Nederland veroorzaakt door een minder gezonde levensstijl. Bewezen is ook dat vegetariërs langer leven en minder chronische ziekten hebben. Studies hebben zelfs aangetoond dat vegetariërs ongeveer 40 procent minder kans lopen om kanker te ontwikkelen in vergelijking met vleeseters. Het eten van vlees wordt in het bijzonder gekoppeld aan dikke darmkanker, prostaatkanker, borstkanker, maagkanker en lymfeklierkanker. Bewezen is dan ook dat dierlijke producten veel meer stoffen bevatten die ons risico op kanker direct verhogen, zoals vetten en carcinogeen heterocyclische aminen.

Het beste om kanker te voorkomen is dan ook door zoveel mogelijk plantaardig voedsel te eten. Zo kan je een plantaardig voedselpatroon volgen met veel vezelrijke granen, bonen, groenten en fruit. Vooral omdat de vitaminen en fytochemische stoffen kankerwerende eigenschappen hebben.

Fytochemische stof:

Actieve chemische verbinding in planten met antioxiderende eigenschappen, die het immuunsysteem stimuleert en andere gunstige effecten heeft op de gezondheid. De verschillende types van fytochemische stoffen omvatten de carotenoïden, de flavonoïden, de isoflavonen en de fyto-oestrogenen.

Hart- en vaatziekten

Hart- en vaatziekten worden ook voor een groot deel veroorzaakt door dierlijke producten. Vlees, eieren en zuivelproducten zijn rijk aan (verkeerd) cholesterol en verzadigde vetten, die zich ophopen in het lichaam, de slagaders verstoppen en het hart ervan weerhouden goed te werken. Een plantaardig voedingspatroon is 100 procent cholesterol vrij en daarbij helpen de hoge vezelgehaltes ook om overtollige vetstoffen in het lichaam te verwijderen. Vegetariërs lopen daarnaast minder kans aan hoge bloeddruk te lijden.

Diabetes 1 en 2

Over het algemeen neemt diabetes type 1 nog steeds toe. De onderzoekers denken dat overgewicht en stress, en in mindere mate erfelijke aanleg, hiermee te maken hebben. In Nederland hebben 1,2 miljoen mensen diabetes, waarvan 90% diabetes type 2. Ook hier kan de leefstijl de oorzaak van zijn. De kans op diabetes type 2 wordt groter door: erfelijke aanleg, (ernstig) overgewicht, te weinig bewegen, roken en verkeerde voeding
Een gezonde leefstijl kan helpen om diabetes type 2 te voorkomen, soms zelfs om het even op non-actief te zetten, maar dat lukt niet altijd. Bijvoorbeeld als de erfelijke aanleg te sterk is.

Fruit en groente zijn super gezond…maar worden te weinig gegeten of geronken!

De fruitconsumptie van volwassene is gemiddeld 114 gram fruit per dag en 140 gram groente per dag. Dat ligt ver onder de aanbevolen hoeveelheid in de Schijf van Vijf, die 200 gram fruit en 250 gram groente voorschrijft. Voor groente is de regel: hoe meer, hoe beter. Voor fruit is 2 stuks echter voldoende.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Groen Nieuws

Zwavel in je eten kan je ziek maken

Guido Sparreboom

Zware metalen zijn gevaarlijk voor mens en dier

Guido Sparreboom

Zout is nummer 1 wereldwijd doodsoorzaak

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details