Groen Nieuws
Image default

Sinterklaas kapoentje gooi geen gif in mijn schoentje

Sinterklaas geeft giftige cadeaus en ongezond snoepgoed

Als een kind een gezonde levensstijl heeft, met veel beweging, veel groente & fruit, water etc. dan is iets ongezonds als een koekje of snoepje minder erg. Sommige kinderen kunnen door suikers eczeem krijgen, sommige worden er druk of hyperactief van en worden bestempeld als ‘lastig’. Soms raken kinderen zo gewend aan suikers dat het lichaam er om gaat vragen en het kind gaat zeuren om snoep bij de ouders. Natuurlijk kun je als vervanger van snoep, gezonde tussendoortjes geven, zoals een worteltje, banaan of appel….maar daar hoef je niet mee aan te komen op het Sinterklaasfeest. Misschien dat Amerigo, het paard van Sinterklaas het wel lust?

Suikers en flavonoïden

Natuurlijk kunnen we uitweiden over snoepgoed, maar bewerkte suikers zijn ronduit slecht voor de gezondheid en zitten ook in de Sinterklaas traktaties als: pepernoten, kruidnoten, speculaas, marsepein, chocola etc. Omdat je toch wat extra’s wil doen met de Sinterklaas kan je het ook bijna niet verbieden. Maar probeer het te beperken tot kleine hoeveelheden, laat ze ook water drinken, bewegen (door buiten te spelen) en tandjes poetsen natuurlijk! In jam, sap uit pakken en in frisdranken zit soms net zo veel suiker, maar bedenk dat juist een ‘teveel’ schadelijke gevolgen kan hebben, zeker als er elke dag (te veel) snoep wordt gegeven. (Zie ook andere blogs over bewerkte suiker).

Biologisch snoepgoed

Maak het dan toch zo gezond mogelijk! In biologisch snoepgoed zitten wel suikers, maar dit zijn natuurlijke (meestal) onbewerkte suikers. Bio snoep bevat wel kleur- en smaakstoffen, maar dat zijn alleen natuurlijke kleurstoffen. De snoepjes worden bijvoorbeeld alleen maar gekleurd met uitsluitend natuurlijke ingrediënten zoals kurkuma, paprika, wortel, pompoen en spinazie. De suikers worden gehaald uit groente en fruit. Dat noemen ze polyolen.

Wat zijn polyolen?

Polyolen zijn suikers die ze uit de koolhydraten en zetmeel van groenten en fruit halen. Ook wel glucose genoemd. Glucose is net als met normaal snoepgoed niet schadelijk, zolang je jezelf er maar niet mee volpropt. Tenslotte wordt je ook dik als je te veel honing of fruit eet. De gelatine van polyolen snoepjes komt voor 99,9% uit planten en sommige fruitsoorten. Ze zijn ook nog eens veganistisch. In andere bakproducten, koekjes en snoepjes zitten vaak echter wel veel dierlijke producten zoals ei, honing, of zuivel.

Kortom: Er zijn dus ook bio snoepjes die niet ongezond zijn, met als bijkomend voordeel dat ze soms ook veganistisch, glutenvrij, en suikervrij zijn!

Zo gezond mogelijk

Voor goedkope marsepein wordt met name witte bonenmeel gebruikt, terwijl er in échte marsepein amandelen horen te zitten. Normaal bevat marsepein amandelen en suiker. Amandelen zijn gezond, maar wettelijk gezien hoeft marsepein maar 14% amandelen te bevatten, waardoor er ook marsepein is die meer suiker bevat. Hoe kleiner het percentage amandelen, hoe meer suikers er in zitten en hoe minder de kwaliteit. Lees daarom het etiket bij aankoop. Heb je graag een stukje marsepein rijk aan amandelen en zónder bewaarmiddelen en kleurstoffen? Maak het dan zelf. Meng 250 gram bloemsuiker en 250 gram amandelpoeder met het wit van één ei en een beetje citroensap, klaar!

Chocola kan zelfs gezond zijn!

Hoe meer cacao, hoe gezonder! Ja, pure chocola is gezond. Dat komt door de antioxidanten in de cacao, de flavonoïden. Uit onderzoek blijkt dat de specifieke flavonoïden in cacao (flavanolen) een gunstig effect hebben op hart en bloedvaten en diabetes zouden kunnen voorkomen. Kinderen en ook veel volwassenen vinden ‘puur’ niet lekker, maar hoe minder cacao, hoe minder gezond en de meeste melkrepen bevatten zoveel suiker dat ze absoluut niet gezond zijn! In witte chocola zit zelfs helemaal geen cacaopoeder en dit is dan ook zeker niet gezond!

Kruidnoten en pepernoten

Kruidnoten (de harde variant) bevatten meer calorieën dan de zachte tegenhangers, de pepernoten. Dat komt door een flink hogere hoeveelheid vetten, maar ook koolhydraten en eiwitten. Verder bevatten kruidnoten bijna twee keer zoveel natrium (zout) als pepernoten.

Speculaas bevat, net als kruidnoten, speculaaskruiden en is vaak een mengsel van kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, steranijs, gemberpoeder, kardemom en witte peper. Deze stoffen zijn samen de perfecte smaakmaker in speculaas en ze zijn nog gezond ook! Helaas zijn het de vetten, suikers en zout die speculaas weer ongezond maken.

(lees artikel verder onder de foto)

Tot hier dan snoep en we gaan over op chemische stoffen die ook in sinterklaas cadeautjes zitten!

Schadelijke chemische stoffen in en om het huis

Blootstelling aan schadelijke stoffen tijdens en na de zwangerschap leidt tot negatieve effecten op de groei, ontwikkeling, gedrag en gezondheid van kinderen. In Europa heeft nu al 1 op de 4 kinderen last van allergie of astma, 1 op de 7 kinderen heeft leer- of gedragsstoornissen, het aantal kinderen met kanker stijgt jaarlijks met 1% en het aantal kinderen met obesitas neemt schrikbarend toe (bron: WECF Nederland). Dit zijn alarmerende cijfers die allen verband houden met schadelijke chemische stoffen in en rond het huis! Chemische stoffen kunnen in schoonmaak middelen zitten, verf, cosmetica, of als pesticiden op groenten, fruit en ook in speelgoed en zelfs bijtringen of speentjes in het ergste geval!

Houten speelgoed

Houten speelgoed is niet altijd veilig. Het gaat hier echter om gelijmd houten speelgoed dat de kankerverwekkende formaldehyde lijmstof kan bevatten. Ook de beschilderde oppervlakken van houten speelgoed, kan loodhoudende verf met zware metalen bevatten. De NVWA controleert steekproefsgewijs op gifstoffen en waarschuwt consumenten voor onveilig speelgoed. Maar niet alles kan worden gecontroleerd en zo kunnen er nog veel chemische stoffen in speelgoed zitten of bijvoorbeeld zware metalen in sieraden (ook kinder-sieraden!). Zo is gebleken dat er in ruim een vijfde van de kettingen en oorbellen te veel cadmium, lood of nikkel zit (onderzoek NVWA 2017) en ondanks dat de verkoop van sieraden met te veel zware metalen verboden is, blijft het een reële kans dat je sieraden met zware metalen koopt.

De schadelijke ftalaten, zitten ook in kinderspeelgoed

Ondanks dat het bij de wet verboden is, blijken er nog steeds (giftige) weekmakers te zitten in onder andere speelgoed en kinderverzorgingsproducten als slabbetjes, aankleedkussens en opblaasbaar speelgoed. De NVWA doet regelmatig onderzoek naar deze producten, omdat de gezondheidsrisico’s van schadelijke ftalaten het grootst zijn bij (jonge) kinderen. In 2017 bevatte 6% van de onderzochte babypoppen meer ftalaten dan is toegestaan! (bron: NVWA).

Weekmakers (ftalaten) worden gebruikt om PVC-plastic zacht en buigzaam te maken. Ze zitten bijvoorbeeld in bijtringen en speelgoed, maar ook in verf, lijm, inkt en cosmetica. Er zit dus letterlijk en figuurlijk een vreemd (chemisch) luchtje aan deze producten.

Wetgeving voor speelgoed

Sinds 1999 is er speciale wetgeving voor speelgoed dat verkocht wordt in Nederland. In 2007 zijn de eisen strenger geworden, bepaalde weekmakers mogen helemaal niet meer voorkomen in sabbel speelgoed. Het gebruik van drie weekmakers, DEHP, BBP en DBP, werd verboden in alle soorten speelgoed en kinderverzorgingsproducten. Van deze weekmakers is bekend dat ze een negatieve invloed hebben op de voortplanting en ontwikkeling. Drie andere weekmakers, DINP, DNOP en DIDP, zijn verboden in speelgoed en kinderverzorgingsproducten die kinderen in hun mond stoppen.

Sinterklaas en natuurlijk zwarte piet

Doch bevatte in 2018 nog 30% van het kinderspeelgoed en verzorgingsproducten voor kinderen een hoger gehalte aan weekmakers dan wettelijk is toegestaan. Weekmakers kunnen niet alleen de voortplantingsorganen nadelig beïnvloeden, ze zijn ook schadelijk voor de lever. Bij dierproeven zijn zelfs levertumoren geconstateerd! Ook kan het bij kinderen leiden tot astma, hooikoorts en eczeem. Hoe meer ze hieraan worden blootgesteld, des te groter is de kans! Kortom, plastic speelgoed of speelgoedpoppen van plastic kunnen deze stoffen toch nog bevatten en er zijn, buiten de weekmakers, heel veel schadelijke stoffen die nog steeds worden toegestaan.

200 stoffen met hormoon verstorende effecten zijn bekend: Endocrine Disrupting Chemicals of EDC’s genoemd

Momenteel zijn meer dan 200 stoffen met hormoon verstorende effecten bekend, zoals Bisfenol A en bepaalde parabenen en ftalaten. Ze zitten in alledaagse producten en komen in ons lichaam via onze voeding, inademen of via de huid wanneer we deze producten gebruiken. Het ongeboren kind loopt dus schade op indien de draagster het minder nauw neemt. Niet alleen kinderen onder de drie jaar zijn het meest kwetsbaar voor deze stoffen, ook bij volwassen mannen geeft het een afnemende kwaliteit van sperma en het kan voor onvruchtbaarheid zorgen bij vrouwen. EDC’s zijn synthetische, lichaamsvreemde stoffen die werken als hormonen of de werking ervan juist blokkeren. Het gevolg is een verstoring van het hormonale systeem met mogelijk schadelijke effecten op zenuwstelsel en immuunsysteem. Er is ook door wetenschappers een verband gelegd met de schadelijke werking van EDC’s en de toename van het aantal diabetespatiënten, borst- en prostaatkanker en mensen met obesitas; dit zijn slechts enkele van de mogelijk negatieve gezondheidseffecten van hormoon verstorende stoffen.

(lees artikel verder onder de foto)

Waar zitten de Endocrine Disrupting Chemicals, oftewel EDC’s, in?

1, Bisfenol A (BPA) zit in voedselverpakkingen (zowel in plastic als in binnencoating van conserven blikken), plastics, zuigflessen en o.a. fopspenen.
Om baby’s te beschermen, zijn babyflessen die polycarbonaat (bevat BPA) bevatten verboden.

Tip: Gebruik geen voedsel uit blik, controleer het etiket en warm geen voedsel op in plastic schaaltjes, vooral niet in de magnetron. Gebruik natuurlijke materialen zoals glas, keramiek of roestvrijstaal.

2. Ftalaten worden gebruikt als weekmakers voor kunststoffen. In de EU zijn de ftalaten verboden in speelgoed. Wel kunnen deze het (ongeboren) kind nog bereiken door o.a. vinyl of zeil, behang, tapijt met kunststof onderlaag, douchegordijnen, (kunst)lederen meubels en tassen, PVC of voedselverpakkingen etc.

Tip:Vervang alle producten met PVC voor producten zonder PVC bijvoorbeeld linoleum, plavuizen, hout of gebruik tapijt van een natuurproduct in plaats van vinyl.

3. Nonylfenolen: zitten in schoonmaakmiddelen, cosmetica, textiel en kleding, voedselverpakkingen, speelgoed of vloerbedekking, ontsmettingsmiddelen, PVC folie transparanten, als emulgator in pesticiden en muurverf. Nonylfenolen zijn verboden in de EU in concentraties van meer dan 0,1%. Volgens veel onderzoekers is er voor kinderen en zwangere vrouwen geen veilige grenswaarde.

Tip: gebruik ECO schoonmaakmiddelen, biologisch voedsel, afbreekbaar plastic en verf op water basis.4. Parabenen: worden gebruikt als conserveringsmiddel, tegen aantasting van schimmels en bacteriën. Butyl-en propylparabenen versterken de werking van het vrouwelijk hormoon Oestrogeen en kunnen ook leiden tot contactallergieën. De stof zit in veel verzorgingsproducten, dus kijk of het etiket van een product aangeeft dat het geen parabenen bevat.

4. Dithiocarmbamaten en vinclozolin en schadelijke stoffen in voedingsmiddelen zijn doorgaans residuen van bestrijdingsmiddelen van groenten en fruit. Koop zoveel mogelijk biologische groente en fruit.

CE–label

Er zijn gelukkig keurmerken die veilig en gifvrij speelgoed garanderen. Producten die op de Europese markt verkocht worden moeten voldoen aan veiligheidsregels en het CE–label dragen. Maar dit label zegt niets over mogelijk schadelijke stoffen. Merken die geen schadelijke stoffen bevatten zijn te herkennen aan: het Duitse Spielgut label, het “GS” label en het TUV-label. Ook wordt er speelgoed verkocht met de EU bloem, het zogeheten Ecolabel. Belangrijk voor alle sinterklazen en kerstmannen is vooral of geverfd of gekleurd materiaal een DIN 53160 keurmerk heeft. Dit garandeert namelijk dat de verf niet oplost in speeksel van kleine kinderen. Ook heeft WECF een speelgoedfolder uitgegeven met tips voor veilig speelgoed.

Er is geen label dat wel de garantie geeft dat er geen schadelijke stoffen in het product zitten. Zo moet je zelf kijken of het speelgoed biologisch is en of de knuffels en poppen zijn gemaakt van biologisch katoen. Kies voor biologische materialen of natuurlijke materialen om te knutselen, tekenen en kleuren. Op internet zijn wel merken en aanbieders van veilig speelgoed te vinden. Erkende keurmerken zijn: Ökotex, de “Blauwe Engel”, de Euroflower en biologische voedseletiketten

Hoe weet je of ergens wel of geen weekmakers in zitten?

In zacht plastic speelgoed, zoals rubberen of opblaasbare speelgoeddieren, zijn vrijwel altijd hormoon verstorende weekmakers – ftalaten – verwerkt. Speelgoed gemaakt van hard plastic is in zoverre aan te bevelen, dat deze meestal vrij zijn van ftalaten. Bedenk wel dat hard plastic nog wel zware metalen kan bevatten.

Speelgoed heeft geen etiketteringsvoorschriften

Veel speelgoed bevat nog steeds veel schadelijke stoffen. Plastic poppen en speelgoed van zacht plastic kunnen schadelijke weekmakers (ftalaten) bevatten, knuffels van pluche of de vulling van knuffels kunnen schadelijke broomhoudende vlamvertragers bevatten. Helaas zijn er nog geen etiketteringsvoorschriften voor speelgoed.

Duurzaam speelgoed

Duurzaam speelgoed voor baby’s en kinderen is speelgoed dat is gemaakt van veilige, ecologische en niet-giftige materialen. Zo bestaat er houten speelgoed van blank hout, zijn er knuffels en poppen van biologisch katoen en kunnen kinderen natuurlijke materialen gebruiken om te tekenen, kleuren en knutselen en klei gebruiken van bijenwas. Ook is het natuurlijk nooit verkeerd om speelgoed her te gebruiken en vaak is 2e hands speelgoed nog helemaal goed! fijne feestdagen de foto’s zijn gemaakt in (belcrum) gemeente Breda.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Zwavel in je eten kan je ziek maken

Guido Sparreboom

Zware metalen zijn gevaarlijk voor mens en dier

Guido Sparreboom

Zout is nummer 1 wereldwijd doodsoorzaak

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details