Groen Nieuws
Image default

Trend van mondiale ontbossing is een groot probleem

De wereld moet gezien worden als een planeet, waar we met zijn allen op moeten leven. De vervuiling die veroorzaakt wordt in ons land en andere landen op de wereld heeft dus consequenties voor ons allemaal. De allergrootste bedreiging voor het voortbestaan van de wereld is momenteel wel de klimaatopwarming. De gevolgen die deze momenteel al heeft voor de wereld wordt duidelijk nog onderschat. De oorzaak is voor 100% de mens en wij zijn de enigste die hier nog verandering in kunnen brengen. Het gaat dus niet meer om een politieke strijd tussen regeringen of landen, we hebben het hier over de strijd om voort te bestaan op deze planeet. In sommige landen of eilanden is al een tekort aan water of kampen ze met een stijging van de zeespiegel. Met deze problemen kunnen ook de komende generaties in Nederland te maken krijgen en het is slechts nog een kwestie van tijd.

Oorzaak en gevolg

Bijna de helft van de oorspronkelijke bossen op aarde is al verdwenen en de toename van bosbranden maakt dat de ontbossing versnelt doorgaat. De oorzaak is altijd de mens. Klimaatverandering zorgt voor droogte en indien de bliksem dan inslaat, zijn de branden nog moeilijk te bestrijden. Ook heftige regenval en tornado’s en andere natuurrampen zijn toegenomen of vaak een gevolg van de opwarming van de aarde en dus altijd weer terug te voeren naar de inpakt van de mens op het klimaat.

Het is nu niet langer de natuur, maar de mens die in zijn bestaan bedreigd wordt

Jarenlang hebben natuur organisaties zich ingezet voor diersoorten als de olifanten in Afrika, pandas in China of de orang oetans in Azië.  Maar het zijn niet langer alleen de diersoorten die beschermd moeten worden. Wij zijn nu zover gekomen dat we ons zelf moeten gaan beschermen. De handel in illegaal hout is een miljardenindustrie en veel boeren in bosgebieden willen nog al te graag hun landbouwperceel uitbreiden en daar kostbaar regenwoud of bos voor plat te branden. Ondanks wij tegenwoordig verantwoord hout kunnen kopen bij bouwmarkten, zijn we als consument nog steeds grootgebruiker van soja en palmolie, dat in de meeste bewerkte producten in de supermarkt ‘gewoon’ te koop is. Ook vlees van varkens en kippen die opgefokt zijn met soja afkomstig uit het regenwoud ligt ‘gewoon’ in de schappen! Het zijn de multinationals die er voor zorgen dat deze producten in ons eten komen, maar wat doet de regering of wij als consument daartegen? Zijn we opstandig, boos of bewust? Onze VOC-mentaliteit of wel handel blijft hoog in het vaandel staan, maar is tevens ook een belangrijke oorzaak dat er nog elke dag kostbaar regenwoud wordt gekapt.

Zou een wereldwijde boswet zoals in Europa een uitkomst kunnen bieden

In Nederland is bijna 67% van onze grond in gebruik voor de land- en tuinbouw. Ongeveer 18% is bebouwd, met onder andere woningen, wegen en bedrijventerrein. Slechts 15%  blijft over voor bos en open natuurlijk terrein zoals duinen, stuifzanden, heide en moerasgebieden. We hebben niet veel meer over en we moeten wel zuinig zijn op wat we nog hebben. Zelfs water en luchtverontreiniging kan onze natuur van buitenaf schaden en vandaar dat we alle negatieve inpakt aan moeten pakken.

Natuur bescherming gebieden in Nederland

De Natuurbeschermingswet in Nederland maakt dat de natuur beschermd is en we niet zomaar zonder vergunning kunnen gaan kappen of waardevolle natuur kunnen gaan aantasten. Zo zijn er ook nog de (Europesche) beschermde Natura 2000-gebieden en beschermde Natuurmonumenten die een extra beschermde status hebben. Zowel in de Flora- en faunawet, als in de nieuwe Wet natuurbescherming van 1 januari 2017, staan verbodsbepalingen, zo zijn activiteiten die schadelijk zijn voor beschermde dier- en plantsoorten verboden! Zo zijn er in Nederland beschermde bos of natuurgebieden en beschermde diersoorten die extra worden beschermd. In de beschermde gebieden geld altijd een meldingsplicht indien er bijvoorbeeld wordt gekapt of er werkzaamheden plaats moeten vinden en altijd een herplantplicht mits het een verbetering oplevert voor de natuur. Maar hoe zit dat in andere delen van de wereld? Zouden wij wereldwijd niet over onze laatste natuur moeten waken?

De ontbossing op aarde gaat in rap tempo door. Vorig jaar verdween 16 miljoen hectare bos. Dat is qua oppervlakte vier keer Nederland. In Colombia is 46 procent van het Amazone regenwoud verloren. In Brazilië ligt dat op 30 procent van het totaal. Geschat dat in 2050 in totaal 40 procent van het oorspronkelijke regenwoud zal zijn verdwenen. “Dat komt neer op een gebied groter dan Nederland, Frankrijk, België, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Spanje, Portugal,  én Italië bij elkaar.” Laten wij ons dat gebeuren?

Maar wat kunnen wij daar aan doen?

Natuurlijk zijn wij in Nederland een piep klein land op de wereldschaal, maar onze inpakt op andere landen door vervuiling of het invoeren van palmolie of bijvoorbeeld soja voor veevoer is groot. Toch zijn wij meestal geneigd om andere landen de schuld te geven, ondanks wij Nederlanders bijna geen bos meer hebben en de grootste vervuiler zijn van Europa. Gelukkig zijn andere landen ook bezig met natuurbescherming en zijn er ook boswetten of  natuurgebieden. De beoogde invloed van de boswet in andere landen heeft een aanzienlijke invloed op het wereldklimaat.

Brazilië heeft het grootste regenwoud van de wereld

Naar schatting is ongeveer 12 procent van alle broeikasgassen die door menselijk handelen in de atmosfeer terechtkomen het gevolg van ontbossing. Brazilië herbergt het grootste regenwoud van de wereld En onderhoudt ongeveer een derde van alle regenbossen in de wereld. Gelukkig is het grootste deel nog ongeschonden, maar ook hier vinden elk jaar opnieuw (legale en illegale) ontbossingen (door bos plat te branden) plaats.  Het zijn vooral de boeren die bos platbranden in het  Amazonegebied, maar die worden gesponsord voor hun producten (soja, palmolie en hardhout)vanuit de rijkere landen. Dit platbranden geeft  een jaarlijkse uitstoot van 200 miljoen ton CO2, oftewel 3% van de totale netto wereldemissies en zo’n 70% van de nationale uitstoot. Momenteel komt de opgeslagen Co2 in het hout dus vrij en wordt de opwarming op aarde nog meer versneld. Ook in andere landen als Rusland ( Siberië) Europa, Canada, V.S, Indonesië (Borneo en Sumatra), Maleisië etc. zijn elk jaar bosbranden die de klimaatopwarming alleen maar erger maken. Normaal zouden deze bossen juist de diversiteit van planten en diersoorten moeten behouden en de Co2 vast moeten houden in het hout en het klimaat stabiel moeten houden, maar door menselijk toedoen heeft het nu een omgekeerde werking, Co2 komt vrij, de soja en mais productie voor ( onze) de veestapel neemt toe en de opwarming van de aarde wordt elk jaar erger!

Een einde aan ontbossing

De meeste nog bossen en natuurgebieden die van grote invloed zijn op de natuur liggen in landen met een zwak bestuur. Dit zijn landen als de Democratische Republiek Congo, Brazilië maar ook landen als Maleisië en Indonesië zijn niet veel beter. In deze landen waar corruptie en schending van de mensenrechten aan de orde van de dag zijn, is de natuur ‘vogelvrij’ verklaard!  De belangen van bedrijven en hun invloed op de overheid is vaak zo groot, dat de corruptie niet te stoppen is. Er zijn wel wetten die ontbossing moeten tegengaan, maar in de praktijk is het grote geld dat de illegale houtkap in stand houd.

Zijn er nog wel mensen op de wereld die om de natuur en toekomstige generaties geven?

Gelukkig is er inmiddels wereldwijd overeenstemming over het belang van de natuur en bossen die we nog hebben. De  Europese Unie, Verenigde Naties, de Wereldbank en andere internationale organisaties benadrukken al jaren dat er een einde moet komen aan het kaalkappen van kostbare bossen. Helaas blijft het vaak bij onheilstijdingen en vage toezeggingen of maatregelen die ‘zoethoudertjes’ lijken zodat natuuractivisten rustig blijven. In Brazilië is er bijvoorbeeld een herstelplan aan de hand van het zogeheten Plan voor Herstel van de Oorspronkelijke Vegetatie (Planaveg). Deze heeft het doel om nog vóór 2030 zo’n 12 miljoen hectare oorspronkelijk vegetatie door het hele land te herstellen, wat neerkomt op een oppervlakte van 3,5 keer Nederland. Maar dit staat niet in verhouding met de hoeveelheid regenwoud dat er elk jaar verdwijnt. Ook de boswetten aldaar zijn onvoldoende gebleken. Braziliaanse boeren zijn sinds 2012 wettelijk verplicht een groot gedeelte van hun land permanent onder bos of natuurlijke vegetatie te brengen. Indien deze wet zou worden nageleefd zou de continentale omvang van het land een positief effect moeten hebben op het wereldklimaat. Maar de cruciale uitvoering en controle van deze wet schieten nog tekort.Voorlopig zal president Bolsonaro de ontbossing in Brazilië geen halt toeroepen en de kans dat de volgende president het wel anders zal gaan doen blijft klein.

Wij in Europa moeten laten zien dat we serieus omgaan met de ernst van de klimaatopwarming

Hoewel China en India een steeds grotere rol spelen op de wereldmarkt, is het nog steeds het Westen die verreweg de grootste vraag naar grondstoffen uitoefent. Bossen verdwijnen door de import van  palmolie, soja, hardhout, grondstoffen etc.

Europa zou een voorbeeld functie moeten hebben voor de wereld. Wij in Nederland alleen al hebben genoeg geld om over te schakelen naar groene energie, maar zijn bijna de grootste vervuiler van Europa. Wij zullen naast de sterke vermindering van fossiele brandstoffen ook minder vlees moeten eten, maar ook het aantal in en exportproducten van buiten Europa moeten minderen. Ook voor vervoer van import producten worden  zeeschepen gebruikt die grote hoeveelheden fossiele brandstoffen verstoken en de klimaatopwarming versnellen. We moeten minderen met ons consumptie gedrag en de producten zoveel mogelijk in Europa verbouwen of fabriceren om de Co2 terug te dringen. Indien Europa zelf laten zien dat we serieus omgaan met de ernst van de klimaatopwarming, kunnen we onze kennis en hulp uitbreiden naar landen als Brazilië. Zo kunnen we onze financiële steun stoppen in een systeem waarbij bosrijke landen worden betaald om ontbossing een halt toe te roepen, met als voornaamste doel het tegengaan van klimaatverandering. Dit systeem wordt REDD (Reduced Emissions from Deforestation and Degradation) genoemd. Hier zal onze financiële steun  pas aan uit gegeven worden indien voldoende controle is en we zeker weten dat het niet in zakken van corrupte lui terecht komt. en we moeten duidelijk resultaten zien. Zolang er corruptie is in dit soort landen, moet er altijd controle blijven op onze financiële steun.

Door: Guido Sparreboom
Beeld: Wesley van der Linde

Wat is MRSA?

Guido Sparreboom

Cruesli en muesli altijd lekker in de ochtend

Guido Sparreboom

Diabetes je kan het deels voorkomen

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details