Groen Nieuws
Image default

Verjongingskuur voor het Liesbos met kap van duizenden bomen

Bij Groen Nieuws hebben we veel kennis over natuur “aan boort” omdat de hoofdredacteur Guido Sparreboom ooit bij Staatsbosbeheer in dienst is geweest. Staatsbosbeheer beheert veel natuur reservaten en productiebossen in Nederland. 26% van al het bos in Nederland valt onder Staats Bosbeheer. Hiervan is 36% van de 96.000 ha natuurgebied  bos.Deze kunnen productie bossen zijn, maar de natuur staat voorop.

Wesley van Groen Nieuws brengt in deze blog verslag uit over het Liesbos bij Breda.

Boswerkzaamheden

Staatsbosbeheer werkt vanuit de kernbegrippen, beschermen, beleven en benutten van natuur. Het Liesbos is dan ook een geweldig natuurgebied, waar iedereen kan genieten van de natuur. Maar Staatsbosbeheer gebruikt ook de bossen, door om de 5 jaar bomen uit te dunnen of bomen om te zagen. Het hout wordt nuttig gebruikt voor zaaghout en papier.

Boswerkzaamheden in het Liesbos

Staatsbosbeheer deze week gestart in het Liesbos met het omzagen van bomen. De honderden bomen die gekapt worden hebben een oranje stip. Totaal zal het zo’n tweeduizend kubieke meter aan hout gaan opleveren. Eind oktober zouden de boswerkzaamheden klaar zijn. Tot die tijd is er een grote machine aan het werk die een voor een de bomen omzaagt, de takken van de stam verwijdert en de stam op lengte zaagt. Dit geeft wel overlast voor recreanten en natuurliefhebbers.

Waarom uit dunnen of omzagen van bomen

Een natuurlijk bos verjongt zich zelf en oude bomen gaan dood en vormen een nieuwe plek voor de komende generatie bomen. Bij natuurorganisaties als Natuurmonumenten proberen ze natuurlijke bossen te creëren en de natuur een beetje te helpen door uitheemse bomen weg te zagen of bomen met veel natuurwaarde plaats te geven door productie bomen weg te zagen.

Bij Staatsbosbeheer is de natuurwaarde belangrijk, maar gaat vaak samen met de productie van hout. Natuurlijk is het aanplanten van percelen met een en dezelfde bomen niet natuurlijk en deze percelen hebben ook minder natuurwaarde, dan een bos met verschillende bomen en dat met rust wordt gelaten. Maar bomen kunnen ook worden benut voor papier en hout en ook in het Liesbos wordt al sinds tijden bomen aangeplant voor de houtproductie. Daarnaast gebruikten de ‘Hoge Heren’ van toen, de bossen om te jagen en vaak mag dat jagen nog steeds van Staatsbosbeheer in sommigen bossen in Nederland.

Productiebossen hebben mooi recht hout zonder kwasten of noesten

Doordat de aangeplante bomen elkaars licht weg nemen ontstaat de race naar het licht. Dit levert rechten stammen op, omdat ze allemaal naar het licht of naar boven groeien. De takken blijven klein of gaan dood, door gebrek aan licht. Deze rechte boomstammen met weinig takken en dus weinig noesten is prima zaaghout.

Productiebossen hebben minder natuurwaarde

Maar natuurwaarde hebben de productie bossen bijna niet en juist de bomen die veel takken hebben, dragen meer eikels of zaad, dat voor voedsel kan dienen voor o.a eekhoorns en vogels. Ook geven de vele takken in een natuurbos meer nestgelegenheid voor vogels. Ook insecten komen af op de dode en levende takken, waardoor er meer diersoorten te bespeuren zijn. Ook bomen van dezelfde soort en leeftijd geven een minder natuurlijk aanzicht. Ook nemen de dichte bossen het licht weg van de planten en struiken op de bosbodem, waardoor kale bossen met weinig ondergroei en waardoor er minder insecten en diersoorten kunnen leven.

Oude bomen hebben veel natuurwaarde

Oude bomen die niet gevaarlijk zijn en holtes vertonen van spechten blijven ook bij Staatsbosbeheer staan. Ze hebben een grote natuurwaarde voor insecten en bieden nestgelegenheid aan tal van vogels, waaronder kraaiachtigen, spechten maar ook voor vleermuizen en boommarters. Ook hebben veel van de oude bomen een aparte status; als beeldbepalende of belevingsbomen. Ze blijven er niet staan voor de productie, maar omdat ze er gewoon te fraai uitzien en het Liesbos afwisseling geven en aanzien.

Loofbomen en naaldbomen van alle leeftijden

Het Liesbos wordt met zijn verscheidenheid aan loof en naaldbomen een zogenoemd ‘multifunctioneel bos’. Er wordt voedsel en nestgelegenheid gerecreëerd voor heel veel diersoorten, maar heeft ook cultuurhistorische waarde en daar hoort ook de houtproductie bij. Eens in de vijf jaar worden er bomen gekapt omdat anders de bomen elkaar in de weg staan en er ook dood gaan. Hierdoor is bij productie bossen het menselijk ingrijpen vereist, om andere bomen meer ruimte te geven. De mooiste exemplaren die gezond zijn blijven staan. De kromme, misvormden gaan bij het uitdunnen het eerste er tussen uit. Hierdoor wordt de natuur wel verstoord, maar het heeft ook culturele waarde en het gekapte hout levert ook geld op voor Staatsbosbeheer die alles in stand probeert te houden. Natuurlijk moet er bij het bosbeheer nog steeds geld bij, maar het dekt een deel van de onkosten die de Staat elk jaar heeft aan het Liesbos. Maar dat hoeft ook niet, omdat het groen voor mens en dier belangrijk zijn.

Productiebos of natuurbos?

Mensen die meer natuur willen in Nederland, kunnen lid worden van Natuurmonumenten of Provinciale natuurorganisaties als het Brabants Landschap. Deze beheren hun bossen meer op een natuurlijke manier, maar kunnen dat niet zonder Uw financiële steun.

Door: Wesley van der Linde
Beeld: Groen Nieuws /Wesley van der Linde

De stikstofproblematiek treft niet alleen de natuur, maar ook onze gezondheid

Guido Sparreboom

Brug aan de Maalbergenstraat in Wernhout wordt vervangen

Wesley van der Linde

Nederland 65 miljoen jaar terug geheel onder water

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details