Groen Nieuws
Image default

Zelf etherische olie maken

Etherische olie maken

Etherische olie, ook wel vluchtige olie of essentiële olie genoemd. Tegenwoordig is er synthetische etherische olie te koop maar die heeft geen werkzaamheid, het ruikt alleen aardig. Als je etherische olie wilt gebruiken om zijn medicinale werkzaamheden, tot de verbeelding sprekende aromatische weldaden of om naar de juiste balans in jezelf te zoeken, gebruik dan altijd Etherische olie op natuurlijke basis.

Mengen met basisolie of draagolie

Etherische olie worden gebruikt door ze te vermengen met een basisolie zoals amandelolie of jojobae olie. Dat komt omdat een pure etherische olie te sterk is voor de huid. Door etherische olie met een basisolie, ook wel draagolie genoemd, te mengen en in een flesje te doen maak je zelf een olie die je regelmatig kunt gebruiken. Je kunt op deze manier een olie maken die bij jouw situatie past. Een andere manier om etherische olie te gebruiken is om het in een bad te doen. Daarnaast kun je er een stoombad mee bereiden. Er zijn hieronder twee manieren om dat zelf een keer te proberen, de mensen met een destillatie ketel om drank te maken zullen eerder voor het eerste kiezen.

Etherische oliën

Zijn sterk geconcentreerde oliën die uit aromatische planten zoals lavendel en rozemarijn verkregen worden. Er zijn ongeveer 700 verschillende planten die nuttige etherische oliën bevatten, en er zijn verschillende manieren om de olie eraan te onttrekken – de meest gebruikelijke manier is distilleren. Hoewel etherische olie in de winkel vaak heel duur is, is het betrekkelijk goedkoop om het thuis te destilleren.

Aromatherapie

Etherische olie wordt gebruikt in de aromatherapie. De aromatherapie gebruikt etherische olie om lichaam en geest in balans te brengen en te verzorgen. Baden, stoombaden en inwrijven op de huid zijn drie manier om etherische olie te gebruiken. In enkele gevallen kun je zelfs aromatherapie toepassen door aan een flesje met etherische olie te ruiken. Een etherische olie gebruiken kun je eenvoudig zelf leren.

Er zijn verschillende soorten etherische oliën

De olie wordt altijd uit planten gehaald, maar uit verschillende delen van planten. Het kan uit de wortels, hout, bladeren, bloemen, zaden en vruchten worden onttrokken. Er zijn verschillende redenen waarom planten etherische olie aanmaken. Planten leven in symbiose met het insectenrijk. Sommige planten maken een geurstof aan die een bepaald insect ook gebruikt; hierdoor lokken ze insecten. Op deze manier foppen ze het insect en de plant wordt bevrucht doordat het insect in de bloem meeldraden en stampers aanraakt. Een ander feit is dat etherische oliën juist insecten kunnen afschrikken zodat ze niet gaan eten van de plant. Ook is het zo dat een plant zich weert tegen schimmels en bacteriën door speciale etherische oliën aan te maken. Verder zou je kunnen denken dat de mens in een symbiose leeft met planten doordat planten geneeskrachtige etherische oliën aanmaken die voor mensen belangrijk zijn. Diverse geneesplanten beschikken over etherische oliën.

Productie etherische olie

Voor de productie van een liter lavendelolie is 500 kilo lavendel nodig. Voor een druppel etherische rozenolie zijn 50 tot 100 rozen nodig. Dat is erg veel. Je snapt gelijk waarom etherische olie vrij duur kan zijn. Gelukkig heb je er maar weinig van nodig en zit het in kleine flesjes zodat de prijs meevalt. Het is erg arbeidsintensief om etherische olie te maken. Het komt vaak uit landen waar de arbeidskrachten goedkoop zijn. Overigens wordt lavendel veel in Frankrijk en Groot-Brittannië gekweekt, dat zijn westerse landen waar productiekrachten relatief duur zijn. Dus die vlieger gaat niet altijd op.

Stap 1

Bepaal wanneer je het plantmateriaal moet oogsten. De hoeveelheid olie die een plant bevat is afhankelijk van de levenscyclus ervan, dus het is belangrijk om iedere soort op het juiste moment te oogsten. Je zult wat onderzoek moeten doen naar de planten die je wilt destilleren. Lavendel moet je bijvoorbeeld oogsten als de helft van de bloemetjes op de stengel verwelkt zijn. Rozemarijn daarentegen moet je oogsten als hij in volle bloei is.

Stap 2

Oogst de planten op de juiste manier. Net zoals je moet weten wanneer je moet oogsten, moet je ook weten hoe je moet
en. Door onvoorzichtig te zijn, de verkeerde delen te plukken, of zelfs op het verkeerde tijdstip van de dag te oogsten vermindert de kwaliteit van je olie. Je moet van rozemarijn bijvoorbeeld alleen de bovenste bloemen plukken. Gooi de rest weg of gebruik die op een andere manier.

De meeste etherische oliën zitten in de klieren, aderen en haren, en die zijn allemaal erg kwetsbaar. Als je die breekt of verstoort, krijg je minder olie uit de plant. Behandel de planten voorzichtig en raak ze zo min mogelijk aan.

Stap 3

Wees kieskeurig als je planten koopt. Als je al geoogste planten koopt, heb je niet veel controle over het oogstproces. Zoek naar planten die er gezond en onbeschadigd uitzien en vraag aan de verkoper wanneer ze geoogst zijn. Kies liefst planten die nog helemaal heel zijn (niet verpulverd of in stukjes). Hoewel je door distilleren veel van de onzuiverheden kwijtraakt, neem daarom jet liefst biologisch gekweekte planten, of je ze nu koopt of zelf kweekt.

Stap 4

Droog het plantmateriaal. Door te drogen verminder je de hoeveelheid olie per plant, maar vergroot je de opbrengst per keer, omdat je meer planten kwijt kunt. Drogen moet heel langzaam gebeuren, en niet in direct zonlicht. Gekweekte planten zoals lavendel of munt kun je na het snijden ongeveer een dag in het veld laten drogen. De ideale droog methode varieert per plant, maar over het algemeen moet je ze niet te veel verhitten. Door ze in de schaduw of in een donkere ruimte te drogen zorg je dat er minder olie verloren gaat.

Je moet zorgen dat ze niet weer nat worden voor je gaat distilleren. Distilleer zo snel mogelijk na het drogen. Je kunt er ook voor kiezen om je plantmateriaal niet zelf te drogen, als je deze stap over wilt slaan.

Stap 5

Zorg voor genoeg water liefst al gedestilleerd of zacht water om het hele proces af te ronden. Afhankelijk van het soort plant en de hoeveelheid, duurt destilleren tussen een half en zes uur, vanaf het moment dat het water aan de kook is.

Stap 6

Voeg je plantmateriaal toe aan het water. Stop zoveel mogelijk plantmateriaal in de tank. Zo lang je genoeg water hebt om het te laten koken zonder dat het droog kookt, maakt het niet uit hoeveel planten je erin doet. Zorg er wel voor dat de stoomuitlaat in het deksel niet verstopt komt te zitten.Laat een paar centimeter onder de rand vrij.
Verder hoef je de planten niet fijn te hakken of anderszins te prepareren daardoor kun je zelfs wat van de olie verspillen.

Stap 7

Breng de snelkookpan aan de kook. Doe het deksel dicht zodat er alleen stoom uit kan via de pijp die aan het ventiel vastzit. De meeste planten laten hun olie vrijkomen op 100ºC – het kookpunt van water.

Stap 8

Hou je destilleertoestel goed in de gaten. Na een tijd gaat het destillaat via de condensor naar de afscheider. Dit proces gaat helemaal vanzelf, maar let wel op dat de snelkookpan niet droog komt te staan. Afhankelijk van hoe lang het duurt, moet je misschien het water in de koelbuis verversen. Als de warme pijp het water begint op te warmen, vervang het dan door koud water zodat het proces van het afkoelen goed blijft verlopen.

Stap 9

Filter de opgevangen olie (optioneel). Als het destilleren klaar is, kun je de olie door een kaasdoek filteren. Zorg ervoor dat de doek schoon en droog is restjes van wasmiddel of vuil kunnen je olie vervuilen.
Wees niet teleurgesteld als je maar een heel klein beetje etherische olie uit heel veel plantmateriaal haalt. De opbrengst verschilt per plantensoort, maar het is altijd minder dan een beginnend destilleerder denkt.

Stap 10

Giet de olie in een bakje en bewaar het zo snel mogelijk. De meeste etherische olie kun je minstens twee jaar goed houden, maar sommige soorten hebben een kortere levensduur. [10] Om ervoor te zorgen dat je kostbare olie zo lang mogelijk goed blijft, moet je het in een donker flesje of roestvrijstalen bakje bewaren. Gebruik een trechter om het in je flesje te doen, en zorg ervoor dat het bakje of flesje goed schoon is voordat je dit doet. Zet het vervolgens op een koele, donkere plek. Bepaal ook wat je met het hydrolaat doet. Het andere materiaal in de afscheider is hydrolaat – water dat gedestilleerd is, en waar de geur van de plant in zit.

Sommige hydrolaten, zoals rozen- of lavendelwater

kun je zelf ook gebruiken. Als je het hydrolaat niet wilt bewaren, kun je het weer in de ketel gooien voor de volgende partij als je meteen nog meer gaat destilleren. Anders kun je het gewoon weggooien. De tweede mogelijkheid is bijvoorbeeld lavendelolie maken met olie.

Zelf lavendelolie maken

De afgelopen week heb ik lavendelolie gemaakt met verse lavendelbloemen en olijfolie van biologische teelt. De olijfolie is uit de eerste persing, extra vierge. Lavendelolie is verzorgend, ontspannend en werkt kalmerend. De olie kan gebruikt worden op het lichaam of in bad. Ook kan je het als ingrediënt gebruiken om creme te maken. De lavendel heb ik vers gekregen, hetgene wat ik er nog mee gedaan heb is de bloempjes van de steel gehaald.

Doe 40 gram lavendelbloemen in een pot en schenk 500 ml olie erover en meng het goed. Sluit de pot en zet het mengsel 3 dagen in de zon en roer het af en toe om.

Filter het mengsel. Je kan dit doen met een koffiefilter

Zelf vond ik dit niet handig, omdat de olie in het filter trekt. Je verliest zo een hoop olie. Doe nieuwe bloemen bij de olie en zet het weer 3 dagen in de zon. Zet de glazen pot in een pan met water op een laag vuurtje en warm het een halfuur au-bain-marie op.

Laat het mengsel afkoelen

Pers het stevig uit door een neteldoek. Het beste is de lavendelolie in een luchtdicht afsluitbaar flesje van gekleurd glas te bewaren. Het gekleurde glazen flesje ben ik nog niet aan toegekomen.

Door: Adelaida de Cuba
Beeld: Wesley van der Linde

IJzertekort bij vegetariërs?

Guido Sparreboom

Blue Monday meest depressieve dag van het jaar

Guido Sparreboom

9,9 miljoen mensen met een chronische aandoening

Guido Sparreboom

We gebruiken functionele en analytische cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. Gaat u hiermee akkoord? Ja, ik ga akkoord Details